PIV 2026 · Artikolo 15538
★teorio
Derivaĵoj en la artikolo 13
★ teorio
1 supozo celanta klarigi ion, sed restanta en la sfero de la spekulativa penso: la teorio plej ofte kontrastas kun la praktiko ĉiu, por klarigi la fenomenon, elpensis sian teorion FK per teorio ni povas pruvi, ke la multaj oj, aj, ojn devas eĉ esti intence enkondukitaj en Esperanton Z infanon oni ne povas nutri per abstraktaj teorioj Z ➞ hipotezo.
2 FILO SCIE tutaĵo de reguloj sisteme organizitaj, bazitaj sur scioj, kiuj servas kiel bazo al scienco aŭ teĥniko, liveras la klarigon de granda nombro da faktoj kaj eksperimentaj rezultoj, kaj kapablas efike kaj ĝuste aplikiĝi al novaj situacioj: la teorio de la ekspansio de la universo la teorio de la evoluo la teorio de la kvantumoj ➞ doktrino, hipotezo.
3 (figurasence) sistemo de opinioj pri difinita temo: la romantika teorio de la mikso de komiko kaj tragiko tio estas nur politika teorio
teoria bazita nur sur teorio: teoria disputado kondukos al nenio Z tio estis nur teoriaj skizoj, palaj senkorpaj fantomoj en la regiono de revoj Z ni donu plenan regadon al tiu profunda sento kaj ni ne profanu ĝin per teoriaj klarigoj Z mi neniam deziris fariĝi teoria predikanto Z
teorie en teoria maniero: lingvoj interesadis min ĉiam pli teorie ol praktike Z teorie ĝusta, sed praktike nerealigebla ➞ principa, kabineta.
teoriadi ntr fari teoriojn.
teoriisto specialisto pri teorioj: la reformistoj estas preskaŭ ekskluzive nur germanoj, ĉar laŭ karaktero ili estas teoriistoj Z
teoriulo homo, kiu emas fari teoriojn: pri nia afero povas juĝi nur esploristoj praktikaj, sed ne teoriuloj Z
aroteorioMATE branĉo de matematiko, kie oni studas la teoriajn ecojn de aroj.
evoluteorio BIOL teorio pri evoluo, precipe la teorio, ke vivo evoluas per natura selektado: la apliko de la moderna evoluteorio al lingvoŝanĝiĝo JLi
galoja teorio MATE teorio, kiu i.a. ebligas pruvi, ke kvingradaj ekvacioj ĝenerale ne estas solveblaj per radikoj.
informoteorioMATE KOMP matematika kaj statistika fako traktanta la mezuradon kaj kodadon de informoj.
komplikoteorio KOMP MATE fako de komputoscienco pri la tempo kaj memoro bezonataj de algoritmoj por solvi problemojn.
kvantumteorio teorio pri kvantumoj.
metateorio SCIE
1 teorio pri teorio.
2 scienca esploro aŭ analizo pri teorio.
nombroteorio MATE teorio pri entjeraj nombroj. ➞ aritmetiko.