PIV 2026 · Artikolo 3025
determini
Derivaĵoj en la artikolo 9
determini tr
1 precize fiksi ion necertan, indikante la limojn, inter kiuj ĝi estas entenata: mi havas sufiĉe precizajn detalojn por determini lian horoskopon HLu per tiuj skaloj oni povus determini la altecon, la azimuton kaj la dekliniĝon de ĉiela korpo MalR ĉiu, kiu opinias la lingvon determinita de la karaktero de la naturo ILa necesas analizi la polenon en la mielo por determini la fonton de la mielo DRo ➞ klasifiki, lokalizi, determinlibro.
2 LING malvastigi la sencamplekson de vorto, indikante ĝiajn rilatojn al aliaj vortoj aŭ al la aluditaj cirkonstancoj: la artikolo determinas la substantivon verbo determinita de adverbo
determina rilata al determino: determinaj mezuroj determina adjektivo
determino, determinado
1 ago de iu, kiu determinas.
2 stato de io, kio estas determinita.
determinanto
1 MATE nombro asociita al kvadrata matrico kaj egala al la signuma volumeno de la paralelepipedo difinita de tiu ĉi.
2 LING vorto aŭ sintagmo, kiu determinas alian vorton aŭ sintagmon. Sin. difinilo.
determinismo FILO doktrino, laŭ kiu ĉio en la universo, eĉ la homaj voloj, estas la nepre necesa rezulto de antaŭaj kondiĉoj: la determinismo estas la bazo tiel same de budhismo kiel de la eŭropa scienco ➞ fatalismo.
deterministo ano de determinismo.
cindrodeterminado KEMI determinado de la enteno je cindro.
nedeterminebla ne ebliganta determinon: nova nedeterminebla ero de la materio
nedeterminisma KOMP rilata al komputado, en kiu je iuj punktoj estas pluraj eblaj daŭrigoj kaj oni supozas apartan meĥanismon por elekti el ili: nedeterminisma algoritmo nedeterminisma komputado elekti valoron nedeterminisme ➞ respurado.