PIV 2026 · Artikolo 6347

idealo

Litero I

Derivaĵoj en la artikolo 5
  1. ideala
  2. idealig/i
  3. idealism/o
  4. idealist/o
  5. senideala
idealo
1 la plej alta perfekteco, kiun oni povas imagi sed neniam plene atingi: la kuraĝo estas iri al la idealo kaj kompreni la realon tio apartenas al la regiono de la idealo
2 io, kion oni rigardas la plej nobla celo, kaj al kio oni strebas: en mi konstante bataladis reciproke diversaj idealoj kaj diversaj celadoj Z la idealoj en modo Z ĉiuj miaj idealoj, iliaj naskiĝo, maturiĝado kaj obstineco, estas ligitaj kun tiu ĉi mia hebreeco Z idealoj neŭtrale homaj Z ĉiajn idealojn gente-ŝovinismajn mi rigardas nur kiel grupan egoismon Z (personige) sur lin sigelon metis ĉiu dio, por krei idealon por la homoj Z
3 MATE subringo de ringo 6, fermita sub multipliko per ajna elemento de tiu ĉi.
ideala konforma al la ideo, kiun ni havas pri la perfekteco: idealaj formoj ideala beleco ideala perfekteco ideala sekretariino ➞ modela.
idealigi doni idealan karakteron al io aŭ iu: ne estas bone tro idealigi la mondon kaj la homojn, ĉar tio preparas kruelajn elreviĝojn
idealismo
1 celado al idealo aŭ perfekteco; senzorgo pri la reala vulgara vivo.➞ spiritualismo.
2 koncepto pri arto kiel tradukanto de ia idealo, ne kiel sklavema imitanto de la realo. ➞ realismo.
3 (evitinde) = ideismo.
idealisto
1 homo, kiu strebas al idealo, ne zorgante pri la krudaj faktoj de la vivo aŭ batalante kontraŭ ili: ĉu li estas plej pura idealisto aŭ plej profitama egoisto Z ➞ realisto.
2 FILO (evitinde) = ideisto.
senideala ne zorganta pri idealo; atenta nur pri la materia flanko de la mondo. ➞ proza, seka, sobra, filistro.