★kolon/o

1 🏠 Vertikala cilindro aŭ prismo, ordinare pli mallarĝa ĉe la supro, el ligno, ŝtono, giso k.a., uzata kiel subtenilo aŭ kiel ornamo de konstruaĵo: la saĝo konstruis sian domon, ĉarpentis ĝiajn sep kolonojn ^X; Ŝimŝon kaptis la du mezajn kolonojn, sur kiuj staris la domo ^X; bluaj, ruĝaj ŝtofoj pendis sur marmoraj kolonoj ^X; li skuas la teron, ke ĝiaj kolonoj tremas ^X; dorika, ionika, korintika kolono; kolonoj de ponto; lanterna kolono ^Z. ☞ bazo, fosto, fusto, kapitelo, pilastro, piliero, kaneli.

2 🏠 Monumento, konsistanta el izolita kolono: la Trajana kolono; ŝi fariĝis kolono el salo ^X; (f) la Herkulaj Kolonoj (ambaŭ promontoroj de la Ĝibraltara markolo, kiujn oni kredis subteniloj de la ĉielo); kondamni al vergoj sub la malhonora kolono ^Z (pilorio). ☞ stango, steleo.

3 Amaso da fluido, kun formo de cilindro vertikala: kolono da akvo, da hidrargo; leviĝis forta fuma kolono ^Z; per nuba kolono vi kondukis ilin tage k per fajra kolono nokte ^X.

4 ⚔ Formacio, kies elementoj (grupoj, plotonoj, kompanioj, ŝipoj k.a.) estas aranĝitaj unu malantaŭ la alia por marŝado aŭ atako: la egipta kolono trairis la dezerton; helpa kolono sendita al la defendo de la urbo; (f) la kvina kolono (organizita parto de popolo, simpatianta kun k laboranta por la malamiko interne de militanta lando).

5 = kolumno.

6 = stako.

7 (f) Persono, kiu estas la ĉefa apogo de ideo, organizo ks: la kolonoj de la ŝtato; Jakobo k Kefas k Johano, kiuj ŝajne estis kolonoj, donis al mi la dekstrajn manojn ^N; la eklezio de Dio, la kolono k la bazo de la vero ^N; mi faras vin fera kolono ^X.

8 (f) La ĉefa, esenca parto de doktrino ks: la sep kolonoj de la saĝo; la kvin kolonoj de Islamo (t.e. Kredkonfeso, preĝo, almozimposto, Ramadana fasto k Mekka pilgrimo). ☞ juvelo.