PIV 2026 · Artikolo 877

★antaŭ

Litero A★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 20
  1. antaŭ ol
  2. antaŭa
  3. antaŭe
  4. antaŭe/n
  5. antaŭi
  6. antaŭo
  7. antaŭ/
  8. antaŭaĵ/o
  9. antaŭec/o
  10. antaŭe/n/ig/i
  11. antaŭiĝ/i
  12. antaŭul/o
  13. dorsantaŭa
  14. kap1antaŭe
  15. kurantaŭiĝ/i
  16. malantaŭ
  17. malantaŭa
  18. malantaŭe
  19. malantaŭo
  20. malantaŭaĵ/o
★ antaŭ prepozicio
1 en loko pli proksima al la rigardanto ol iu aŭ io; en loko, al kiu frontas la ĉefa flanko de iu aŭ io: antaŭ la domo staras arbo oni metis antaŭ mi manĝilaron FE iru antaŭ mi, jen mi venas post vi MT li montris rekten antaŭ si subite li ekvidis la abismon antaŭ siaj piedoj antaŭ ni sin etendis la senlima maro balai antaŭ sia pordo Z li staris tuj antaŭ mi
kun movo militistoj venis antaŭ la urbon MT sin ĵeti antaŭ ies piedojn MT Lot eliris al ili antaŭ la sojlon, kaj la pordon li ŝlosis post si MT la anĝelo de juĝo fortiris la vualon de antaŭ la suno Z
2 en loko rigardata de iu; sub la okuloj de iu; en la ĉeesto de iu paroli antaŭ la publiko klini sian nukon antaŭ iu Z
(figurasence) cedi antaŭ iu humiliĝi antaŭ iu tremi antaŭ iu timi antaŭ iu mi ne intencas ion kaŝi antaŭ vi Z malkovri sian koron antaŭ iu
kun movo mi petos la permeson veni antaŭ viajn okulojn Z ĵeti perlojn antaŭ la porkojn Z kaj Satano foriris de antaŭ la Eternulo MT
1 Laŭ Zamenhof: oni povas uzi sen eraro la nominativon, se la senco de direkto koncernas ne la substantivon aŭ la pronomon, pri kiu ni parolas, sed ian alian vorton, kiun ni subkomprenas; ekzemple, oni povas tute bone diri «oni metis antaŭ mi manĝilaron», komprenante sub tio: «oni metis antaŭ mi sur la tablon manĝilaron». Z
3 en tempo pli frua ol alia tempo; pli baldaŭ ol iu aŭ io: ne laŭdu la tagon antaŭ vespero Z la kunveno finiĝis antaŭ la deka fiereco venas antaŭ la falo Z atendu min, se vi alvenos antaŭ mi tion oni devas pagi antaŭ la fino de la monato li forveturis antaŭ tri tagoj tri tagojn antaŭ hodiaŭ mi atendas de vi respondon de antaŭ unu monato! antaŭ nelonge ➞ antaŭ ol, de, ĝis, ĝuste 3, ĵus 2, por 1, tuj ① 3.
2 Por eviti konfuzon inter la tempa kaj la loka sencoj de antaŭ, oni povas uzi la pli precizajn formojn iam antaŭ aŭ pli frue ol pri tempo, kaj ie antaŭ pri loko. En la tempa senco oni povas ankaŭ uzi antaŭ ol, subkomprenante la verbon: vi cedos antaŭ ol mi. Cetere antaŭ kun akuzativo povas havi nur lokan sencon.
4 en rango pli alta ol alia: mi ŝatas vin antaŭ li la pliboneco de Esperanto antaŭ Volapük estas tiel frapante granda, ke Z la tuta esenco de lingvo estas bazita antaŭ ĉio sur interkonsento Z li deziras al li multe da bono kaj antaŭ ĉio tre feliĉan vojaĝon Z rangigi la ekonomion antaŭ la politiko via sano venas antaŭ la ceteraj taskoj ➞ super.
antaŭ ol subjunkcioj (ĉe subpropozicio aŭ infinitivo) antaŭ la tempo, kiam; pli frue ol: antaŭ ol ĝi tion konsciis, ĝi troviĝis en granda ĝardeno Z mi rapidas respondi la demandon, antaŭ ol mi alpaŝas al la publikigado Z li disbatos vin, antaŭ ol vi havos la tempon petegi lin pri indulgo! Z ne vidigu vin al la viro, antaŭ ol li finos manĝi kaj trinki MT antaŭ ol prezenti mian projekton al la Lingva Komitato, mi ĝin prezentis private al kelkaj Esperantistoj Z antaŭ ol koleri, ni volu rigardi, kio troviĝas en la dua kesto! Z
antaŭa
1 troviĝanta en loko antaŭ iu aŭ io: la antaŭa parto de domo la antaŭa parto de ŝipo la antaŭaj kruroj de ĉevalo la antaŭaj radoj de aŭto
2 pli frua: la antaŭa semajno estis pli belvetera ol la nuna
3 LING parolsono prononcata per levo de la langomezo direkte al la osta palato: e, i estas antaŭaj vokaloj
antaŭe
1 en antaŭa loko aŭ pozicio: danĝera estas bovo antaŭe, ĉevalo malantaŭe, kaj malsaĝulo de ĉiuj flankoj Z kiel la senpezaj nuboj
Antaŭe de la suno, tiel flugas
Malgranda zorgo antaŭ mia koro Z
➞ fronte.
2 pli frue: antaŭe intencu kaj poste komencu Z antaŭe kion vi devas, poste kion vi volas Z unu tagon antaŭe Z ne ligante sin blinde antaŭe per ia promeso Z li donis al grandan sumon da mono antaŭe, por ke ili komencu sian laboron Z Faraono redonos al vi vian oficon, kaj vi donos la pokalon en lian manon laŭ la maniero de antaŭe MT vi kuraĝas ankoraŭ agi tiamaniere post la historio de antaŭe! Z leĝo valoras por poste, sed ne por antaŭe Z ➞ antaŭtempe, anticipe.
antaŭen celante plue al pli antaŭa loko: la aliaj trotis antaŭen Z ni velas antaŭen kun kredo ĉu la hormontra ombro iru antaŭen je dek gradoj ? MT antaŭen por la dekmiliona subskribo!
antaŭi tr aŭ al esti antaŭ io tempe, sinsekve aŭ (malofte) loke:antaŭis la spektaklon prelego OE en la monato, kiu antaŭas la karnavalon, okazas ankaŭ baloj de maskitoj MLe ĉiun fragmenton antaŭas indiko aŭ referenco, por ke oni povu laŭdezire kompari kun la originaloj JCa la artikolo regule antaŭas substantivon JWe la subjekto tendencas sekvi netransitivan verbon, krom se ĝi estas pronomo, tiam ĝi antaŭas al netransitiva verbo CGa/HDo la domon antaŭas ĝardeno ➞ antaŭiri.
antaŭo
1 loke antaŭa parto, plej proksima al la rigardanto: ŝi iris sur la antaŭon de la ŝipo
2 io, kio okazis jam antaŭe. ➞ antecedento, precedenco.
Sin. antaŭaĵo.
antaŭaĵo antaŭo: lanterno sur la antaŭaĵo de la lokomotivo FK Mi kreos novan ĉielon kaj novan teron; kaj la antaŭaĵo ne estos rememorigata, kaj oni ne pensos pri ĝi MT
antaŭeco stato de iu aŭ io estanta loke aŭ tempe antaŭ alia: fizikistoj kiel Ibn Al Haytham havas plurjarcentan antaŭecon kompare kun siaj eŭropaj posteuloj MD LING la antaŭeco de [k̟] en kiso JWe ➞ prioritato.
antaŭenigi igi ion iri pluen: du homaj punktetoj antaŭenigis vastan senordan ŝafaron CPi la penso antaŭenigas la lingvon ILa tiu oficiala aprobo multe antaŭenigis nian aferon en ĉi tiu lando ➞ akceli, favori.
antaŭiĝi veni en pli antaŭan lokon aŭ pli frue: la fratoj rajdis pluen kaj antaŭiĝis al li je granda distanco Z la fratoj rajdis rapide kaj antaŭiĝis al li je tuta horo Z
antaŭulo iu, kiu tempe antaŭas iun: mi estis nova en la loko, mia antaŭulo devis porti la kulpon SJo la erarojn, kiujn niaj neinstruitaj antaŭuloj faris Z ➞ posteulo.
dorsantaŭa en tia pozicio, ke oni turnas la dorson al la irdirekto: veturadon sur la dorsantaŭa loko ĝi ne povis traelporti Z
kap1antaŭe kun la kapo antaŭe de la piedoj: li, flugis kapantaŭe inter la kokinojn Z
kurantaŭiĝi veni kurante antaŭen: policisto kurantaŭiĝis el la pelanta amaso Z Aĥimaac kurantaŭiĝis antaŭ la Etiopon MT mi kurantaŭiĝis pli ol je unu leporo leporlongo Z
malantaŭ prepozicio en loko pli malproksima de la rigardanto ol iu aŭ io; en loko, al kiu estas direktita la dorso aŭ malĉefa flanko de iu aŭ io: malantaŭ barilo kuraĝo estas facila Z malantaŭ si li aŭdis krion malantaŭ la scenejo oni kantas Z li alvenis senbrue malantaŭ mi
kun movo la luno iris returne malantaŭ la nubojn Z la kato saltis el malantaŭ la muro
➞ post.
malantaŭa
1 troviĝanta malantaŭ iu aŭ io: la malantaŭaj radoj la doganistoj tuj eniris la aŭton kaj komencis dispartigi la malantaŭan sidlokon GMi vi vidos Mian malantaŭan flankon, sed Mia vizaĝo ne estos videbla MT
2 LING parolsono prononcata per levo de la langodorso direkte al la palata velo: o, u estas malantaŭaj vokaloj
malantaŭe en loko aŭ pozicio malantaŭ iu aŭ io: malantaŭe mizero, antaŭe malespero Z la Eternulo gardos vin malantaŭe MT malantaŭe de la preĝejo estis tombejo
kun movo li cedis malantaŭen je kelkaj paŝoj la urbestro kun kapo klinita malantaŭen Z ataki iun de malantaŭe de malantaŭe li volis vin mortigi Z
➞ dorse, poste.
malantaŭo, malantaŭaĵo loke malantaŭa parto: la malantaŭo de la dekoracio malantaŭaĵo de kariolo