PIV 2026 · Artikolo 959

★aparta

Litero A★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 9
  1. aparte
  2. apartaĵ/o
  3. apartec/o
  4. apartig/i
  5. apartig/ebl/a
  6. apartiĝ/i
  7. apartism/o
  8. deapartiĝ/i
  9. rasapartig/o
★ aparta
1 ne ligita al io alia; disigita de aliaj: tial apartaj personoj kuniĝas en grupojn kaj societojn Z mi sendas la cirkuleron sub aparta koverto mendi du apartajn ĉambrojn en hotelo la Esperantistoj protestas nur kontraŭ tio, se apartaj personoj kaj ne kongreso volas ŝanĝi Esperanton Z la Bulonja Deklaracio ligas ne la tutan esperantistaron, sed nur la apartajn esperantistojn Z ➞ unuopa.
2 ne komuna al diversaj situacioj; distingiĝanta je la ceteraj: por ĉiu horo de la tago li havis apartan surtuton Z al ĉiu sanktulo apartan kandelon Z tiu malsanulo estas aparta kazo por novaj malfaciloj ni devas serĉi apartajn rimedojn ➞ propra.
3 ne ordinara; sola en sia speco: mi legis vian leteron kun aparta intereso aparta ĝojo aparta donaco esprimo uzata en aparta senco oni faris al mi turmentan proceson, kaj per aparta favoro oni elpelis min malhonore el la limoj de la lando Z ➞ rara, unika.
aparte
1 sen kunigo aŭ ligiteco kun la aliaj; malkune: mi ne loĝas ĉe mia frato, mi loĝas aparte Z amikeco aparte, ofico aparte Z en Esperanto la vortoj pleje estas pli naturaj kaj pli bonsonaj, se ili estas ne kunligataj kunmetitaj, sed uzataj aparte Z aparte de tio
2 speciale; precipe: mankas ankoraŭ la nomoj de multaj niaj amikoj (aparte ekster Rusujo) Z aparte malbona estis la sorto de tiuj sistemoj, kiuj naskiĝis post Volapük Z
apartaĵo
1 rezervita aparta afero: teologio ne estas la apartaĵo de la solaj pastroj
2 rezervita aparta loko: ŝi venis supre en la apartaĵon de la virinoj Z la malsupra apartaĵo, la tiel nomata vira preĝejo Z ➞ fako.
3 karakteriza propraĵo aŭ specialaĵo: tio estas apartaĵo de la slavaj lingvoj altrudi siajn familiajn apartaĵojn al aliaj familioj Z ➞ specifaĵo.
aparteco karaktero de io aŭ iu aparta: ĉiu nova enmigrinto, se aparta religio ne subtenas lian apartecon Z
apartigi
1 meti en apartan lokon: pelu ilin, kiel ŝafojn al la buĉo, kaj apartigu ilin por la tago de mortigo MT apartigu vin de la aligentaj edzinoj MT (figurasence) se ni apartigos flanken metos la cirkonstancojn de tempo, loko kaj religio Z ➞ izoli.
2 disigi aŭ malmiksi: oni ĥemie apartigas du tavolojn de likvo en apartiga funelo la maro apartigas Anglujon disde la kontinento apartigi la diversajn sencojn de unu vorto apartigi tuberkulozon disde similaj malsanoj
apartigebla tia, ke eblas ĝin apartigi: la miksaĵo estas apartigebla en du komponantojn neapartigeblaj ecoj de substanco
apartiĝi veni en apartan lokon: precipitaĵo apartiĝas el la likvo ili volis apartiĝi de la paganaj medioj apartiĝu de ĉi tiu anaro MT
apartismo POLI politika sistemo de apartigado de homaj grupoj, bazita sur rasa aŭ genta diskriminacio: la iama apartismo en Sud-Afriko
deapartiĝi disiĝi per apartiĝo: la tuta dorso de statueto deapartiĝis kiel unu peco Z
rasapartigo izolado de homoj de iuj rasoj disde aliaj homoj, rasa apartismo.