PIV 2020 · 10612
★mord/i
★mord/i (tr)
1 Ŝiri, vundi per la dentoj: ĝi mordis en la piedo la plej junan sinjoridon Z; kiu bojas, ne mordas Z; cimoj […] mordas kiel hundoj Z; ĝi mordas kiel serpento X; la infano gratis k mordis kiel sovaĝa kateto Z; mordi rekte en la pomon; mordi panon B; (f) la profetoj, kiuj mordas per siaj dentoj k predikas pacon! X; mordi la polvon (fali sub batoj). ☞ piki.
2 Ⓣ Diversmaniere ataki la supraĵon de materialo, por ŝanĝi ties ecojn: mordi feron per sulfata aŭ fosfata acido; mordi lignon per solvaĵo de kolorilo; mordi krudan teksaĵon; la nitrata acido servas por mordi la kupran platon de gravuro. ☞ korodi.
3 ⚓ Ⓣ Kaptoteni: la ankro mordas, ne mordas en la grundo; du dentradoj, kiuj ne sufiĉe mordas.
mordo. Ago de persono, besto aŭ objekto, kiu mordas: la serpento, de kies mordo mortis via patro Z; en unu sako du katoj, ĉiam mordoj k gratoj Z (pf); ili estas en akordo, kiel peto k mordo Z (malsimpatiegas); firma mordo de tenajlo. ➞ mordovundo.
morda. Mordanta.
mordaĵo
1 Peco, detranĉita per mordo el io: dika mordaĵo da pano.
2 Transversa stangeto, kiun oni ŝovas en la buŝon de ĉevalo por direkti ĝin per alfiksitaj bridoj. ☞ brido.
mordanta (f) Akre doloriga: ŝi elploris parton de tiuj mordantaj sentoj, kies kruela atako ŝin senfortigis Z; ŝi aldonis aliajn aferojn, kiuj estis tre mordantaj Z; mordanta sarkasmo. ☞ kaŭstika, koroda.
mordanto
1 Ⓚ Substanco, per kiu oni pritraktas la fibrojn de kruda teksaĵo, por ke tinkturo povu fiksiĝi sur ĝi.
2 𝅘𝅥𝅰 Speco de interrompita trilo.
★mordeti
1 Senŝire, singarde aŭ petole ion mordi: fiŝo mordetas la logaĵon; hundeto mordetas pantoflon; mordeti la orelon de sia amatino.
2 Ronĝi: ŝi boras k mordetas kiel vermo Z.
ĉirkaŭmordi Z. Mordi molan parton ĉirkaŭ malmola: ĉirkaŭmordi viandon (ĉirkaŭ osto), maizospikon.
demordi. Deigi per mordo parton el tutaĵo: la abomeninda buldogo demordis al ĝi la kapon Z.
elmordi. Estigi per mordo: elmordi truon en folio Z.
formordi. Detrui per mordoj: formordu al vi la langon! Z (mutiĝu!).
ranmordo. Ranmorda hidrokarito.