PIV 2026 · Artikolo 12908
★provi
Derivaĵoj en la artikolo 19
★ provi tr
1 apliki objekton al ĝia destino por kontroli, ĉu ĝi taŭgas: provi instrumenton B provi maŝinon provi ponton provi ĉapelon provi medikamenton ĉe malsanulo (figurasence) provi regulon B ➞ eksperimenti, uzi.
2 elmeti substancon al eksperimento por taksi ĝian valoron: provi arĝenton per tuŝoŝtono oni batas la oron, por provi ĝian valoron Z provi vinojn per gustumado
(figurasence) fajro provas la oron, mizero la koron Z ni ekprenos la armilojn kaj provos nian kuraĝon
➞ esplori.3 meti personon en malfacilajn kondiĉojn por konstati, ĉu li aŭ ŝi estas tia, kia oni kredis: por vin provi Dio sendis min al vi B Dio provis Abrahamon, kaj diris al li: Prenu vian filon MT Moseo diris al ili: Kial vi provas la Eternulon? MT venis al li Fariseoj, provante lin, kaj dirante NT obstine ĝi paŝas, provita, hardita Z
4 peni fari ion, kion oni antaŭe neniam ĝisfine faris: en sia migrado li provis preskaŭ ĉiujn metiojn B malfacila laboro! mi ankaŭ iom ĝin provis, sed mi ne sukcesis Z oni devas provi eĉ la neeblaĵon provu naĝi B kiu mordi ne povas, kisi ekprovas Z
(figurasence) neniam mi provis altrudi al vi mian volon Z se unu fojo ne prosperis, ni devas netimigite provi la duan fojon Z
prova prezentanta provon: provajn numerojn oni povas ricevi senpage Z ni aprobos ilin por prova uzo en privataj verkoj Z prova poluso por trovi elektran ŝargon prove funkciigi aparaton
KEMI prova tubo provtubo prova likvo de Fehling
provo
1 ago provi aĵon: elmeti motoron al provoj lingvo, kiu eltenis la provon dum dudek kvin jaroj Z kiu farus vastajn provojn pri iuj neologismoj, tiu eble baldaŭ konvinkiĝus, ke Z
(analoge) ĉeesti la provon de drama prezentado la muzikistoj povis fari nur du provojn de la simfonio antaŭ la koncerto
2 ago provi agon: nenia peno nek provo donos lakton de bovo Z per miaj ĝis nun mallongaj provoj de metioj mi konvinkiĝis pri Z montru al ni provon de via arto Z faru, mi petas, provon pri vegetarismo kun viaj servantoj dum dek tagoj MT
3 ago provi ulon: al amiko nova ne fidu sen provo Z
provado serio de provoj: provado de nova vesto provado de kandidato tempo de provado de metilernanto
provaĵo
1 io, kio estas provata: provaĵo de metalmikso provaĵo de vino tiu libro estas la provaĵo de nekonata verkisto
2 presprovaĵo.
provejo KOMP izolita medio, en kiu oni povas sekure ruli programon por testi ĝin.
provilo ilo, korpo aŭ rimedo, per kiu oni esplorcele provas por ekscii, ĉu la aĵo aŭ afero estas tia, kia ĝi devas esti. ➞ reakcianto.
divenprove fidante al la hazardo; laŭ la ŝanco de la trafo; trafe-maltrafe: divenprove elekti Z
ekprovo unuafoja provo: ĉe sia ekprovo li atingis jam la majstrecon
elprovi ĝisfunde aŭ plene provi ion:
1 la pafarko estas jam seka nun mi ĝin elprovos! Z
(figurasence) mi ja laboris en nia lingvo kaj elprovis ĝin eble pli ol ĉiuj aliaj amikoj kune prenitaj Z mi neniam prezentos mian ideon publike antaŭ ol ĝi private estos tute nature elprovita per konsiliĝado kun Z
2 li volis elprovi ĉion per sia gusto Z
3 vi estas spionoj. Per tio mi vin elprovos MT kiam la reĝino de Ŝeba aŭdis la famon pri Salomono ŝi venis, por elprovi lin per enigmoj MT la Eternulo elprovas justulon MT elprovu vin mem, kaj se vi ne sentas vin sufiĉe forta, tiam Z
elprovo, elprovado
1 ago elprovi ion: mi dediĉos mian tutan tempon al la elprovado de la neologismoj Z
2 stato de iu, kiu estas elmetata al malfacilaj cirkonstancoj: fratino Ido fariĝis edzino de vilaĝano; tio estis por nia patro la plej kruela elprovo Z tiu forto, kiu ŝin tenis rekte en la tagoj de elprovado Z al kiom multaj miloj da homoj ĉi tiu vivo fariĝis malfacila elprovado Z
elprovita
1 tia, ke ĝi kontentige eltenis la provojn: elprovita skusorbilo Mi por fundamento kuŝigas ŝtonon elprovitan MT jam tute preta kaj tute elprovita lingvo Z
2 elteninta severajn kontraŭaĵojn, spertojn k.s.: la sorton de tiu ĉi afero ni jam ne povas blinde transdoni al homoj ne preparitaj kaj ne elprovitaj Z
elprovito, elprovitino homo elprovita: lumo heligis la plej internajn korfaldojn de la elprovitino Z
kontraŭprovo nova kontrola provo de io.
presprovaĵo presita folio, sur kiu la verkisto aŭ korektisto indikas aferojn ĝustigendajn aŭ ŝanĝendajn. Sin. provaĵo 2. ➞ kopio, galeprovaĵo.
rezistoprovo provo, per kiu oni kontrolas la rezisto 2 de materialo, motoro, maŝino k.s.
surprovi surmeti 2 veston por provi ĝin: unu knabino devis rapidi hejmen, por surprovi sian balan veston Z