PIV 2026 · Artikolo 16661

viruso

Litero V

Derivaĵoj en la artikolo 13
  1. viruse
  2. viruser/o
  3. en/kromosom/a viruso
  4. herpetviruso
  5. herpetviruso 1
  6. herpetviruso 2
  7. koronviruso
  8. koron/a viruso
  9. kron1viruso
  10. liber/a viruso
  11. retroviruso
  12. sarsviruso
  13. varicel/o-zoster2/a viruso
viruso BAKT
1 enĉela parazito, kiu konsistas nur el nuklea acido (RNA aŭ DNA) kaj kelkaj proteinoj. membro de la senranga grupo Virus viruso deturnas la ĉelon de ĝia normala metabolo, devigante ĝin sintezi virusajn proteinojn kaj nukleajn acidojn kaj sekve produkti viruserojn, kiuj migros kaj penetros en alia(j)n ĉelo(j)n ➞ virusmalsano.
2 (arĥaismo: ĝis komence de la 20a jc) patogena mikrobo, precipe ĉiu el la tiam ne bone konataj.
3 KOMP komputila programo, kiu reproduktas sin, normale per trompado de homoj, kiuj senscie rulas ĝin. ➞ troja ĉevalo, vermo.
viruse (rapide) kiel viruso. ➞ disvastiĝi.
virusero virusa partiklo, videbla per elektronmikroskopo, kies dimensioj estas ĉ. 20–350 nm.
enkromosoma viruso viruso, kies genaro enkorpiĝis en kromosomon de la gastiganto kaj tial ne estas patogena. Sin. proviruso.
herpetviruso viruso, kiu kaŭzas herpeton. familio Herpesviridae
herpetviruso 1 speco de herpetviruso, kiu kaŭzas precipe herpeton de la lipoj kaj buŝo.
herpetviruso 2 speco de herpetviruso, kiu kaŭzas precipe herpeton de la seksorganoj.
koronviruso, korona viruso, kron1viruso viruso, kiu infektas birdojn kaj mamulojn, kaj kies genaro konsistas el unuopa ĉeno de RNA; sub elektrona mikroskopo ĝi aspektas, kvazaŭ ĝi havus koronon. familio Coronaviridae, precipe subfamilio Orthocoronavirinae la kronviruso, kaŭzanta netipan pneŭmonion, forte diferencas de antaŭe konataj tiaj virusoj VLe ➞ kovimo.
libera viruso viruso libera en la gastiganto kaj tial patogena.
retroviruso RNA-viruso kapabla integri DNA-transskribaĵon de si en kromosomon. familio Retroviridae
sarsviruso viruso, kiu kaŭzas sarson: la sarsviruso aperis rezulte de genaj mutacioj de iu el multenombraj kronvirusoj de homo aŭ bestoj VLe
varicelo-zoster2a viruso viruso, kiu kaŭzas varicelon kaj zosteron 2.