PIV 2026 · Artikolo 11167

★observi

Litero O★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 8
  1. observo
  2. observad/o
  3. observant/o
  4. observej/o
  5. observig/i
  6. observist/o
  7. kaŝobservi
  8. malobservi
★ observi tr
1 rigardi ion aŭ iun kun daŭra atento, por esplori: tie oni plej bone povas observi sian propran rapidecon Z observi la astrojn B observi ies agojn B mi kun la infanoj ankoraŭ speciale observos vin! Z matronoj, kiuj observas, ke oni kondutu bonorde Z observu bone, kiu venas! ➞ ekzameni, konsideri.
2 ĝuste fari ion, kio estas postulata, ordonita aŭ preskribita: observi disciplinon Z observi principon Z observi programon Z observi regulon Z observi leĝon MT observi la Interligon MT observi instruon MT por la ĉefa festeno ni devas observi plej severan elekton Z Ne sekvu la leĝojn de viaj patroj, ne observu iliajn morojn MT se ni observos plenumi ĉi tiun tutan ordonon MT tiu ordono de la estraro ne multe estis observata Z en ĉi tio, kiel en ĉio alia, devas esti observata la deca mezuro Z tiun ĉi fojon almenaŭ la rito estis observita ➞ obei, plenumi, sekvi, konformiĝi.
observo ago observi kaj ties rezulto: fari astronomiajn observojn kolekto de observoj pri tifoido
observado agado observi:
1 la observado de la preterpasado de la «sovaĝa armeo» Z posteno de observado la observado de la suno la observado de de malsanulo homo sub polica observado
2 severa observado de la regularo
observanto
1 homo, kiu observas: la fenomeno aperis al la observanto, kiel serio de nigraj makuloj li estis observanto de strangaj ritoj
2 persono, kiu ĉeestas konferencon, asembleon k.s., sed ne havas la plenajn rajtojn de partoprenanto: pluraj ŝtatoj sendis observantojn al la packonferenco Svislando ne estas membro de UN, sed havas statuson de observanto malgrandaj Landaj Asocioj havas observantojn en la komitato de UEA
3 POLI sendito de neŭtrala organizo aŭ ŝtato, de UN k.s., kiu kontrolas la plenumon de batalhalto aŭ armistico, la okazigon de baloto k.s.: la registaro invitis diverslandajn observantojn al la balotoj SMa
observejo loko, de kie oni povas ion observi. ➞ observatorio.
observigi fari, ke iu observu personon, lokon, regulon ktp: kontraŭspiona servo, kiu observigis la domon CPi
observisto maristo komisiita observi de sur iranta ŝipo.
kaŝobservi spioni aŭ gvati.
malobservi ne fari ion, kio estas ordonita. ➞ malobei, rompi, transpaŝi.