★objekt/o

1 Ĉio, kio prezentiĝas al niaj sensoj: la lignaĵisto faras tablojn, seĝojn k aliajn lignajn objektojn ^Z; ĉemizojn, kolumojn […] k ceterajn similajn objektojn ni nomas tolaĵo ^Z; tiu objekto, kiu alforĝis al si la rigardon de M., estis larĝa k alta fenestro ^Z; ruĝaj ŝuoj, la plej kara objekto, kiun ŝi posedis ^Z; en ĉiu objekto troviĝas difekto ^Z; la artikolo la estas uzata tiam, kiam ni parolas pri personoj aŭ objektoj konataj ^Z; mi ne estas homo (ŝi pensis), mi estas objekto! ^Z. Rim. 1 Inter objekto k aĵo estas nur tia nuanco, ke la unua vorto insistas pri la ekstereco, la dua pri la konsisto.

2 Ĉio, kio prezentiĝas al nia menso: lingvo internacia k lingvo tutmonda estas du tute malsamaj objektoj ^Z; la tutan nian civilizacion ni dankas nur al unu objekto, al la posedado de lingvo ^Z; kun scienca aplombo ili kredigas, kvazaŭ lingvo estas objekto natura, organa ^Z. Rim. 2 La diferenco inter objekto k afero estas nur, ke tiu ĉi lasta vorto ne supozigas koncernaton.

3 Ĉio, kio okupas la intelekton, kio estas celo de pensa laboro: la objekto de la verko trapenetris ŝian cerbon ^Z; objekto de studo ^B; multajn leterojn mi ricevis pri tiu objekto ^Z; ĉiun aperon, kiu servas kiel objekto por rakonto, oni povas trakti diversmaniere ^Z; la ambaŭ lingvojn […] vi konas tro malmulte, por ke vi povu manovri kun ili tiel, kiel postulis la objekto ^Z; li alportis de ĉiuj ekzamenaj objektoj purajn «kvinojn» ^Z; enkonduki E-on, kiel nedevigan objekton de instruado; ŝi estis objekto de meditado por skulptisto. Rim. 3 Inter objekto k temo estas tiu malgranda diferenco, ke objekto entenas nuancon de celado (lernado, esploro ktp), kiu ne ĉiam enestas en temo.

4 Ĉio, kio estigas ian senton, kio liveras okazon al ia ago: ĝis la morto mem ni estos objektoj de moko! ^Z; mi faros ilin objekto de honto, de moko k de malbeno ^X; virino, kiun vi bonvolis elekti kiel objekton de via amuziĝo ^Z; tio estas por P. objekto de ĝojo ^Z; ŝin hontigis la kompato, kies objekto ŝi estis ^Z; M. ne rimarkis, ke ŝi estas objekto de ies atento ^Z.

5 Φ La ekstera aĵo, kiu estas pensata de la pensanta subjekto: la ideo, kiun ni havas pri iu afero, povas esti ne konforma al sia objekto.

6 Λ Sintaksa funkcio de komplemento, esprimanta tion, kio limigas la amplekson de la ago signifata de la verbo; en E. objekto povas esti rekta (ekz. «ŝin» en «mi memoras ŝin», «legi» en «li lernas legi») aŭ nerekta («pri ŝi» en «mi memoras pri ŝi»).