PIV 2020 · 11550
★pac/o
★pac/o
1 Stato de regno, nacio aŭ alia homgrupo, kiu ne estas militanta kontraŭ alia: se vi volas pacon, preparu pacon; se paco ĉiam ambaŭ la popolojn ligu plej trankvile […] Z; li sukcesis do akiri la pacon por la Samosanoj K; Mi donos pacon al via lando X; li havis pacon kun ĉiuj ĉirkaŭaj landoj X; en tempo de paco; rompi la pacon; armita paco (dum kiu ĉiu sin pretigas por milito); packondiĉoj, packontrakto.
2 Stato de anaro (nacio, gento, familio, societo ks), inter kies anoj ekzistas nenia malakordo aŭ malkonsento: por interna paco en ia lando […] Z; ni kreis pacon k unuecon Z; geedzoj en paco vivas en reĝa palaco Z; paco estu inter viaj muroj! X; mi venis, por enkonduki ne pacon, sed glavon N; ili foriris de li en paco X; iru en paco! Z; (f) paco estu en la arbaro! Z. ☞ akordo, harmonio, konkordo, konsento.
3 Stato de psiko, kiu ne estas maltrankviligata de zorgoj, timoj ks: miaj instruoj […] akirigos al vi jarojn de vivo k paco X; mia animo estis forpuŝita for de paco, bonstaton mi forgesis X; kiam la paco de la dormo kuŝis super la denove feliĉa domo Z; paco estis sur la vizaĝo de la mortinto Z; (f) paco al lia cindro! Z (li ripozu trankvile!).
paca
1 Estanta en paco 1 aŭ 2: ili estas pacaj kun ni Z; pacaj kunvenoj, diskutoj; kiuj parolas pace kun siaj proksimuloj X.
2 Celanta pacon: nia diligenta kolegaro en laboro paca ne laciĝos Z; pacaj paroloj.
3 Ne maltrankviliganta la animon: lasu min en vivo paca! K; paca silento, ke ne blovas eĉ vento Z; ŝi ankaŭ iam estis en tia paca, flora, ombra kampejo Z; Paca Oceano (Pacifiko). ☞ kvieta, serena.
pace. En paca maniero: pace ripozi; estis pace k trankvile en la buduareto; ĉiujn dubajn demandojn […] solvu ĉiam pace per regula interkonsiliĝo Z.
pacema. Inklina esti paca: neincitiĝema, pacema karaktero.
pacigi
1 Fari iu(j)n paca(j): federaciismo estas la sola rimedo por pacigi Eŭropon; kiam al la Eternulo plaĉas homo, Li eĉ liajn malamikojn pacigas kun li X; feliĉaj estas la pacigantoj! N; (f) pacigi la logikon kun la tradicio Z, la prudenton kun la rimo.
2 Ĉesigi ion, kio kontraŭstaras la pacon: pacigi malpacon Z, kverelon, ribelon.
paciga. Tia, ke li, ŝi, ĝi starigas pacon: paciga juĝisto; pacigaj admonoj.
paciĝi. Iĝi paca: Di’ k pekulo paciĝas en sincero Z; unue paciĝu kun via frato k poste venu k prezentu vian oferon N; (f) li forflugis, k la malgranda Ido paciĝis kun tio, ĉar ŝi devis paciĝi Z; mi ne povas paciĝi kun tia ideo!.
paciĝo. Aranĝo paca, interkonsento: venas paciĝo post malpaco Z; juĝo komencita paciĝon ne malhelpas Z.
pacismo. Pacifismo.
pacisto. Pacifisto.
★paculo. Homo, kiu vivas en paco aŭ ŝatas, deziras pacon.
interpaco. Provizora paco inter du militoj, konfliktoj ks.
interpacigi. Pacigi reciproke: religia unuiĝo, kiu interpacigus ĉiujn ekzistantajn religiojn Z.
malpaco. Rilato inter du aŭ pluraj personoj aŭ homgrupoj, karakterizata de malamikaj agoj, paroloj aŭ intencoj: la reciproka malpaco inter la homoj neniam ĉesos, ĝis la homoj alkutimiĝos starigi la nomon «homo» pli alte ol la nomon de gento Z; demando, kiu vekis tiom multe da disputoj k malpaco inter la E-istoj Z; fari savantan oferdonon al la dio de malpaco Z; ili ne plu semos inter vi malpacon Z; ia malpaco inter mi k la organizantoj Z; mi ne volas komenci malpacon pro tio Z; malpaco pro limo fariĝas kutimo, malpaco pro kredo fariĝas heredo Z; konsento konstruas, malpaco detruas Z; neniam okazis inter ili ia malpaceto Z. ☞ milito, malkonsento, malkonkordo.
malpaci (ntr) Esti en stato de malpaco: pli bone estas havon fordoni, ol kun homoj malpaci Z; pro limoj k baroj malpacas najbaroj Z; malpacinte kun sia edzino, li eksedziĝis je ŝi Z; (abs) estintaj amikoj plej kruele malpacas Z; ne eterne Mi malpacas X; se silentas draŝejo, malpacas loĝejo Z (pro malsato).
malpacema. Inklina al malpaco: malpacema edzino estas kiel konstanta gutado X.
malpacigi. Fari malpaca(j): la tro nepreciza vorto «popolo» […] ofte malpacigas inter si la filojn de la sama lando Z.
malpaciĝi. Komenci malpacon kun iu(j): pro tio ili malpaciĝis Z; malpaciĝinta frato X.
repacigi. Meti denove en pacan staton: repacigi la koleran Dion K; malsaĝulo malpacigis k dek saĝuloj repacigi ne povas Z; ni estas repacigitaj kun Dio per la morto de Lia filo N; timu lupon edukitan k malamikon repacigitan Z; ĉu eblos repacigi la popolojn de eksa Jugoslavio? M; nerepacigebla opoziciulo.