PIV 2026 · Artikolo 5370
★grado
Derivaĵoj en la artikolo 22
★ grado
1 MATE mezurunuo por anguloj, egala al naŭdekono de orto. simbolo: ° angulo de 45 gradoj ĉu la hormontra ombro iru antaŭen je dek gradoj ? MT la suno retiriĝis je dek gradoj MT 23 gradoj de orienta longitudo kaj 30 gradoj de norda latitudo ➞ graduso 1.
2 FIZI nomo de mezurunuoj por temperaturo: akvo bolas je 100 gradoj C 100 °C aŭ je 212 gradoj F 212 °F en januaro oni havas 10 gradojn super la nulo B tie frostis ankoraŭ kelke da gradoj pli ol en la urbo Z ➞ celsia grado, farenhejta grado, kelvino 1.
3 alkohola enteno: alkoholo je 90 gradoj
4 (figurasence) proksimuma mezurunuo de eco, forto ktp: la arto posedas diversajn gradojn Z eleganteco de tre alta grado Z plej alta grado de beleco MT estas gradoj en la krimo, same kiel en la virto en plej forta grado Z en plej alta grado Z en tre malforta grado Z en sufiĉa grado Z en tute egala grado ŝi ne povis atingi la malbonon en tia grado, kiel ŝi intencis Z laŭ lia grado de inteligenteco kredi, ĝis kia grado atingas ĝia facileco Z grado de kuiriteco de viando grado de kuiriteco de legomoj la tria grado de pridemandado torturo
5 (figurasence) ĉiu el la sinsekvaj postenoj, oficoj k.s., tra kiuj oni devas normale trapasi: trairi ĉiujn gradojn de la hierarĥio atingi la plej altan universitatan gradon supreniĝi je unu grado en la socio ➞ rango, ŝtupo; promocio.
6 JURO distanco, kiu apartigas parencojn aŭ boparencojn: kuzo je la tria grado
7 LING ĉiu el la manieroj, kiel oni povas esprimi la intenson de eco: pozitivo 1, komparativo aŭ superlativo. ➞ komparacio.
8 MATE la sumo de ĉiuj eksponentoj en monomo.
10 TIPO vertikala grando de tiparo, ekz. la distanco inter linioj, inter kiuj oni povas skribi ĉiujn signojn de tiparo, ofte mezurata per punktoj: tipara grado ➞ cicero, petito.
grado de libereco FIZI en meĥaniko koordinato aŭ alia variablo de iu fizika sistemo, kiu en senmova stato de tiu sistemo povas preni arbitran valoron: translaciaj gradoj de libereco rotaciaj gradoj de libereco vibraj gradoj de libereco
grado de modul1ado TELE la kvociento, en procentoj, de duono de la diferenco inter maksimuma kaj minimuma amplitudoj de modulata ondo per la meza amplitudo de la sama ondo.
grada
1 rilata al grado: diferenco ne esenca, sed grada ➞ relativa.
2 laŭgrada: grada malsuprenirado oni rimarkis en li gradan ŝanĝiĝon
grade per gradoj: grade malfortiĝi
gradaro sinsekvo de la gradoj en skalo, hierarĥio k.s.: cirkla gradaro cirkla skalo indikanta gradojn kaj minutojn de angulo la oficira gradaro
gradeco eco de io grada: la gradeco de la febro
gradiga rilata al gradigo: gradiga maŝino servanta por gravuri gradaron ĉe iu skalo gradiga streko sur aparato, indikanta certan volumenon
gradigi
gradigo ago de gradiganto.
gradiĝi FIZI montri ŝtupojn de intenso.
altagrada estanta de alta grado: mi trovas tion plej altgrade nekonvena Z
celsia grado grado laŭ la celsia skalo de temperaturo. simbolo: °C ➞ farenhejta grado, kelvino 1, reaŭmura grado.
duagrada estanta de la dua grado: duagrada kurso duagrada brulvundo MATE duagrada ekvacio ➞ grado 9 ➞ sekundara.
farenhejta grado grado laŭ la farenhejta skalo de temperaturo. simbolo: F ➞ celsia grado, kelvino 1, reaŭmura grado.
kelvin2a grado (evitinde) = kelvino 1.
laŭgrada ŝanĝiĝo iompostioma: la laŭgrada enkondukiĝado de la parollingvo okazis nur iom post iom ILa ŝi laŭgrade kutimiĝis laŭtvoĉi siajn zorgojn CPi Sin. grada 2. ➞ gradacio, progresiva.
laŭgradeco
1 eco de laŭgrada ŝanĝiĝo: la historiisto insistas pri la necesa laŭgradeco de la reformoj MD
2 eco de io, kio laŭgrade ŝanĝiĝas: la vica ordo, en kiu tiuj ĉi okulakvoj estas cititaj, respondas al ilia laŭgradeco, de la plej fortaj ĝis la plej delikataj Z
reaŭmura grado grado laŭ la reaŭmura skalo de temperaturo. simbolo: Ré ➞ celsia grado, farenhejta grado, kelvino 1.
sengrada ŝanĝiĝo ne laŭgrada.
tiagrade ĝis tia grado; kun tia forto aŭ intenso: kokino, kiu tiagrade forgesis, kio konvenas por kokino, ke ĝi elŝiras al si ĉiujn plumojn Z esperanto estas tiagrade bona lingvo CPi fenomeno , kiu tiagrade ne estis spertita en alilandaj laboristaj Esperanto-Movadoj ULi
triagrada estanta de la tria grado. ➞ terciara.
unuagrada estanta de la unua grado: unuagrada lernejo ➞ primara.