PIV 2020 · 5516
★gust/o
★gust/o
1 Specifa sensaĵo, kiu estiĝas post ekscito de specifaj organoj de la buŝo per la kontakto de likvaj aŭ solveblaj substancoj: li ne povas toleri la guston de bulboj; ĉu havas guston la albumeno de ovo? X; kion vi pensas pri la gusto de ĉi tiu supo?; la butero hodiaŭ havas rancan guston; akvo kun freŝa, sala, putra gusto; gusto el la grundo (pp vino); havi guston de barelo, de avelo; havi brulan guston; (f) fremda manĝo havas bonan guston Z (➞ envio). ☞ saporo. ➞ gustoburĝonoj.
2 Eco de la karaktero, kiu kaŭzas, ke homo trovas plaĉon aŭ malplaĉon en iu aŭ io; karakterizata ŝatmaniero: knaba gusto kun forto daŭras ĝis la morto Z; kiom da homoj, tiom da gustoj Z; ĉiu havas sian propran guston Z; pri gustoj oni disputi ne devas Z; gustoj naciaj Z, personaj Z; tio estas demando de gusto Z; afero de gusto Z; tute ĝuste laŭ lia gusto Z; Kristino al li plaĉis k ŝi lin trovis laŭ sia gusto Z. ☞ emo, inklino.
3 Sagaca k ĝusta senco pri la kvalitoj k mankoj de arta verko: pentraĵoj, kiujn povis elekti nur homo kun gusto Z; por tio (juvelarto) oni bezonas bonan guston Z; ŝi vestas sin kun gusto; tio estas eraro de gusto; oni povas distingi la guston naturan k la guston akiritan; aĉgusta ĉapelo; rimarko de duba gusto.
4 Maniero, stilo de artverko: peco en la gusto de Vermeer, de Watteau; pentraĵo en la gusto de la 18a jc.
gusti (ntr)
1 (io) Kaŭzi agrablan aŭ malagrablan sensaĵon sur la lango k palato: tiu manĝaĵo bone, brule, acide gustas; tiu vino gustas je korko (aŭ: gustas korkon); (f) tio gustas pri iom pli (tiel plaĉas, ke oni dezirus pli).
2 (io) (f) Esti agrabla aŭ malagrabla, kaŭzi plaĉon aŭ malplaĉon: post longa laboro bone gustas la dormo.
gustigi
1 🍴 Havigi guston al io: kuirado kun tre malmulte da akvo pligustigas la legomojn; saŭco gustigas fiŝon; malsato plej bone gustigas la manĝon Z. ☞ spici.
2 (f) Fari agrabla: tiu provo gustigis al li la sportojn.
★gustumi (tr)
1 Percepti per la gustosenso: ĉe forta nazkataro oni nenion plu gustumas; englutu ne gustumante!
2 Ekpreni malgrandan kvanton da io, por sperti ties guston: mi gustumis per la pinto de la bastono iom da mielo X; li gustumis ĝin k ne volis trinki N; gustumi saŭcon (por eventuale aldoni ion); la frato gustumadis ĉion, kio troviĝis en la plado Z (por certiĝi, ke ne enestas veneno).
3 Ŝati, ĝui, sperti la guston de io: la homoj k la brutoj, la bovoj k la ŝafoj gustumu nenion, ili ne paŝtiĝu k ne trinku akvon X; neniu el tiuj invititoj gustumos mian vespermanĝon N; malpaco estas ĉe tiuj, kiuj venas por gustumi aroman trinkaĵon X; kiam ŝi unu fojon gustumis inkon, ŝi fariĝis soifa je ĝi Z; (f) gustumi la plezuron aŭdi dolĉajn vortojn Z; vi volis gustumi nobelecon Z; inter la ĉi tie starantaj estas tiuj, kiuj neniel gustumos morton N.
gustumo. Unuopa ago de tiu, kiu gustumas.
gustumado
1 Tiu el la kvin klasikaj sensoj, per kiu ni perceptas la gustojn: havi delikatan, mishardigitan gustumadon. Sin. gustosenso.
2 Agado de tiu, kiu gustumas: aparta tablo por la gustumado de la vinspecoj.
gustumisto. Spertulo, komisiita por ekprovi la guston k kvaliton de gastronomiaĵoj: vingustumisto.
gustohava (io) Havanta apartan guston.
gustoplena
1 (io) Konforma al la bona gusto: kiaj gustoplenaj ringoj! Z; vestoj kudritaj gustoplene Z.
2 (iu) Posedanta bonan guston: gustoplena domaranĝisto, kritikisto.
gustosena. Ne posedanta bonan guston (f).
gustosenso. Gustumado.
antaŭgusto. Unua impreso, bona aŭ malbona, kiun donas la ideo de estontaĵo: donu al mi antaŭguston de tiu feliĉo! Z.
misgusta
1 Montranta malbonan guston 3.
2 Havanta malbonan guston 4.
postgusto. Malagrabla gusto, kiun lasas manĝo aŭ trinko: tiu kuracilo havas terebintan postguston.
sengusta
1 (io) Indiferenta por la lango k la palato: sengusta pano; nitrogeno estas senodora k sengusta gaso; ĉu oni manĝas sengustaĵon sen salo? X.
2 (io) Ne interesanta la spiriton; senkaraktera: sengusta ludo de marionetoj Z; sengusta ŝerco, anekdoto, epigramo.
3 (iu) Ne posedanta estetikan guston: sengusta farbisto, sinjorinoj vestitaj senguste Z.
sengustiĝi (io) Perdi sian guston.
barelgusti (pp vino) Havi guston de ligno.
★bongusta
1 Agrabla por la lango k la palato: ĉu bongusta? Z; bongusta peco longe ne atendas Z; frukto malpermesita estas plej bongusta Z; bongusta pano Z, brando Z, ovaĵo Z; plej bonguste vaporis rostita ansero Z.
2 Gustoplena 1: subteniloj tre bonguste aranĝitaj Z; bonguste aranĝita saloneto Z; sinjorinoj vestitaj bonguste Z.
bongusto
1 (de io) Agrabla gusto.
2 (de iu) Bona gusto: inter la objektoj, el kiuj ĉiu estis majstraĵo de industrio k de bongusto Z.
bongustigi. Havigi al io bonan guston: por kapti ezokon, bongustigu la hokon Z.
brulgusta. Havanta la guston de io, kio estis tro forte elmetita al la fajro.
malbongusta. Havanta malbonan guston (pf): sanigaĵo malbongusta, sed efiko plej ĝusta Z; sprit’ en tempo ne ĝusta estas tre malbongusta Z.
marĉogusta. Havanta iom la guston de ŝlimo, pp fiŝo.
subtilgusta. Ĝuanta delikatan guston: subtilgustaj legantoj Z.
vingustumisto. Profesia spertulo, komisiita elprovi la guston k valoron de la vinoj: bona vingustumisto rekonas la regionon je la unua gustumo, la grundon je la dua k la rikoltjaron je la tria.