PIV 2026 · Artikolo 3782
★em
★ em sufikso
1 inklina je io. ➞ laborema, kolerema, babilema, timema, dormema, falsema, purema, verema, muzikema, gastema, altrudiĝema, batalema, singardema, kredema.
1 Kun radiko esprimanta econ, abstraktaĵon aŭ personon, oni povas ankaŭ uzi sufikse anstataŭ em la radikon am, kiu tamen pli insistas pri la konscieco kaj volateco de la inklino, ekz. verama, gastama, glorama.
2 La sufikso em havas ordinare la sencon de daŭra aŭ kutima inklino, sed, ĉe kelkaj radikoj, kies signifo tion ebligas, em-vorto povas esprimi nedaŭran laŭcirkonstancan inklinon, se la kunteksto estas klara: senti dormemon senti vomemon senti venĝemon mi esprimas dankon al la publiko por la helpemo, kiun ĝi montris al mi Z
3 En tiaj substantivaj kunmetaĵoj, Zamenhof plej ofte almetis la sufikson ec- al la sufikso em- (konservemeco, malkaŝemeco ktp); tiu pleonasmo malaperis.
ema inklina: mi estas ema akcepti vian proponon mi estas ema al akcepto je via propono Jim estas bonega knabo, sed tre ema kredi spiritojn, sonĝojn kaj antaŭsignojn FK
emi esti inklina; havi tendencon: mi estas laca kaj emas dormi Karlo ne emis legi la gazeton SEn tiaj vortoj, kiujn oni tradicie emas nomi «neologismoj» BWe mi kutime ne emas priskribi la lingvaĵon de libroj, kiel ofte faras recenzantoj SDe kulposentoj kaj timo emas fuŝi situaciojn CPi la historio emas ripeti sin DBr ➞ tendenci.
emo inklino aŭ deziro: ne havi la plej malgrandan emon al io kiam vi havus tempon kaj emon por tio? SEn mia emo kompreni tiun ĉi mondon direktiĝas unuavice al mi mem UMa la junulara emo stampi la lingvon kiel sian PDa Agripina ne sentis emon daŭrigi la konversacion ALö ➞ tendenco.
emigi krei emon en aliulo: lia sintenado emigis min al pardono la malseka vetero neniun emigis al longaj plezuraj promenoj EGv Zamenhof ne ĉesis min emigi ĉe ĉiu mia nova vizito G li rapidas Romon, por emigi la novan papon , ke li malkaŝe elpaŝu kiel defendanto de premataj popoloj G
malema malinklina aŭ ne deziranta: Matildo tro artista ĉiam montriĝis malema por tiaj funkcioj HVa li maleme nevolonte interparolis SEn
malemi esti malinklina; malhavi deziron: ili malemas forlasi siajn tendarojn por eniri la dezerton kaj ekmiliti PGu mankas al gejunuloj stabila laboro kaj ili malemas riski geedziĝon kaj la financan ŝarĝon de infanoj IsT
malemo malinklino aŭ nedeziro: malemo geedziĝi Ko tiun malemon mi povis kompreni kaj eĉ aprobi CRo la dekomenca malemo enŝovi la tiutempajn partiajn pasiojn en la asocion ULi rilate maldeziron kaj malvolon kaj malemon, ĉu ni klasifiku ilin kiel similajn al malakcepto, malaprobo, kaj tiaj maloj? DBr