PIV 2026 · Artikolo 5632
★haki
Derivaĵoj en la artikolo 21
★ haki tr
1 bati ion per akra ilo por tranĉi ĝin: haki arbon MT haki ŝtonon MT haki mortintan bovon la amaso haku ilin per siaj glavoj MT la kruela Pirro, hakanta senkompate ŝian edzon Z ordonu , ke oni haku por mi cedrojn de Lebanon MT de la hakanto de via ligno ĝis la ĉerpanto de via akvo MT vi povas eĉ haki lignon sur lia kapo li restas senreaga Z nek por baki, nek por haki neutiligeblaj Z mi hakus ilin per mia beko, se ili ne estus tiel grandaj Z ➞ buĉi, klabi, segi, faligi.
1 Plurloke Zamenhof uzis haki donante al ĝi kiel objektojn la ilon aŭ eĉ la rezulton: tigro, kiu hakas enpremas sian furiozan dentaron en homan karnon glavo por haki suferigi brulan vundon al tiu vipero Tiaj uzoj ne estas imitindaj.
2 (figurasence) difekti aŭ detrui, kvazaŭ per batado de hakilo: hajlo hakis la grenojn
3 (figurasence) maldelikate distranĉi en apartajn neligitajn pecojn: haki la vortojn glacie malvarma, akre hakata tono Z hakata parolo spasme interrompata hakata stilo tro mallongfraza, sen sufiĉa interligiteco
hako bato de hakilo aŭ io simila: unu hako kverkon ne faligas Z hako post hako estas la plej efika atako oni atingas celon per ripetitaj penoj kaj provoj Z
hakado ago de hakanto: la hakado de konstruŝtonoj hakado de ligno donas lignerojn se oni volas ian rezulton, oni akceptu la sekvojn Z
hakaĵo ĉio, kio estis hakita.
haketi distranĉi en pecetojn: haketi viandon haketi cepojn haketi pajlon ➞ mueli.
haketaĵo KUIR dispecigita manĝaĵo: vianda haketaĵo legoma haketaĵo rostita haketaĵo ➞ hamburgero, pasteĉo, rijeto.
haketilo KUIR kuireja peza tranĉilo por haketi.
hakilo ilo por bate tranĉi, konsistanta el larĝa peza klingo kun relative longa tenilo: hakilo de arbohakisto hakilo de ĉarpentisto hakilo de ŝtonhakisto akrigi sian hakilon MT hakilo estas tranĉa, sed ne cedas la branĉo la baro estas forta Z la hakilo de la ekzekutisto ne iras hakilo al kolo humila Z ➞ hakiltenilo; adzo.
hakilego tre granda hakilo.
hakileto ilo por bate distranĉi al pecetoj: hakileto por pajlo hakileto por ricevi brullignon
hakisto
1 arbohakisto.
arbohakisto metiisto, kiu defaligas arbojn per hakilo. Sin. hakisto 1.
batalhakilo speco de hakilo pasintece uzata en bataloj.
ĉirkaŭhaki doni ĝustan formon al io per hakado: aranĝi por la domo fundamenton el ŝtonoj ĉirkaŭhakitaj MT ĝi estis konstruata el ŝtonoj prete ĉirkaŭhakitaj MT ĉirkaŭhaki statuon prepare tajli ĉirkaŭhaki trabon
dehaki faligi ion per hakado: oni dehakis la arbojn B ne dehaku al mi la kapon! Z ili frapis lin kaj mortigis lin, kaj dehakis lian kapon MT dehaki kverkon kiel dornoj dehakitaj ili forbrulos en fajro MT la kapo de Dagon kaj liaj ambaŭ manoj dehakitaj kuŝas sur la sojlo MT miaj membroj estas kvazaŭ dehakitaj de lacego Z
dishaki disigi ion hakante: dishaku la vivantan infanon en du partojn MT li prenis paron da bovoj kaj dishakis ilin MT
elhaki, elhakadi elfaligi pecojn el kompaktaĵo, bloko k.s. per hakilo aŭ io simila:oni elhaku grandajn ŝtonojn MT lando, en kies montoj vi elhakados kupron MT putoj elhakitaj en ŝtonoj MT elhaki al si vojon tra virga arbaro
forhaki malaperigi ion per hakado: (figurasence) forhakita estas hodiaŭ unu tribo el Izrael MT
manhakilo malgranda hakilo, kiun oni povas teni per unu mano.
ŝtonhakisto metiisto, kiu elhakas, ĉirkaŭhakas ŝtonojn: li havis okdek mil montajn ŝtonhakistojn MT
trahaki krei spacon hakante tra io: trahaki truon en monto trahaki tranĉeon en roko trahaki vojon tra ĝangalo