PIV 2026 · Artikolo 12552
★poluso
Derivaĵoj en la artikolo 16
★ poluso
1 GEOG ĉiu el la du punktoj, kie la akso de la tero trafas la tersurfacon: la geografia poluso (analoge) la magneta poluso kiun indikas kompaso (figurasence) lia gloro flugados de unu poluso ĝis alia Z ➞ Norda Poluso, Suda Poluso.
2 ASTR ĉiu el la du punktoj de la ĉielo, ĉirkaŭ kiuj la steloj ŝajne rondiras, kaj kiuj estas la plilongiĝo de la akso de la tero ĝis la ĉiela sfero. Sin. ĉiela poluso.
3 FIZI punktforma fonto de elektra aŭ magneta kampo: poluso de magneto poluso de pilo ➞ interpolusa.
4 MATE sekcopunkto inter sfero kaj ties akso.
5 MATE punkto, kie funkcio alprenas nefinian valoron.
7 MATE origino de polusa koordinatsistemo.
8 (figurasence) punkto, ĉirkaŭ kiu organiziĝas aferoj: la polusoj de ekonomia organizado
polusa rilata al poluso(j) aŭ havanta poluso(j)n: polusa ekspedicio polusa klimato ASTR polusa stelo MATE polusa aro de funkcio ➞ polusa akso, polusa koordinatsistemo.
poluseco
1 eco de io polusa: frapas iu alternado de kontraŭoj, iu plurisma poluseco BKo la poluseco inter vireco kaj ineco
2 FIZI orientiĝo de polusoj; direkto de elektra aŭ magneta kampo. ➞ inversigilo de poluso.
polusigo POLI SOCI la fortigo de kontraŭaj tendencoj inter popolgrupoj aŭ politikaj partioj: la plifortiĝo de ekstremdekstraj kaj ekstremmaldekstraj partioj kondukas al pli forta polusigo
polusiĝo POLI SOCI la fortiĝo de kontraŭaj ekstremaj tendencoj en la socio aŭ de ekstremaj politikaj partioj: la parlament-elekto signifos novan etapon de la politika polusiĝo de Usono MD
ĉiela poluso ASTR poluso 2.
ĉirkaŭpolusa
1 okazanta ĉirkaŭ la teraj polusoj: ĉirkaŭpolusa navigado
2 ASTR astro ĉiam super la horizonto de difinita latitudo: ĉirkaŭpolusa stelo
dupolusa havanta du polusojn. ➞ dupolusa perturbo.
dupoluso
1 FIZI limeso de paro da kontraŭaj ŝargoj, kiuj alproksimiĝas kaj fortiĝas tiel, ke la produto de ŝargo kaj distanco restas konstanta.
2 ELEK praktika aparato elektroteĥnika, aŭ ankaŭ praktika aŭ teoria parto de cirkvito, havanta du ekstremaĵojn (klemojn), ĉe kiuj oni enigas ĝin en cirkviton.
3 TELE anteno konsistanta el du simetriaj partoj kaj konektita en ĝia centro.
dupolusiĝo POLI SOCI polusiĝo: la kombinado de sociaj krizaj situacioj kaj antagonismaj ekstergrupoj helpas klarigi konspirajn teoriojn kaj ilian rilaton kun dupolusiĝo laŭlonge de la historio UneK la dupolusiĝo de la politika debato en Eŭropo MD
interpolusa situanta aŭ okazanta inter polusoj: FIZI interpolusa tensio
kvarpoluso
1 limeso de paro da dupolusoj kun kontraŭaj momantoj, kiuj alproksimiĝas kaj fortiĝas tiel, ke la produto de dupolusa momanto kaj distanco restas konstanta.
2 teoria aŭ praktika parto de cirkvito, aŭ praktika aparato elektroteĥnika, havanta kvar ekstremaĵojn (klemojn), du ĉe la enira flanko kaj du ĉe la elira flanko: ekzistas speciala teorio pri kvarpoluso
minus-poluso ĉe magneto negativa poluso, kiu direktiĝas al sudo.
Norda Poluso ankaŭ minuskle GEOG tiu norda punkto, kie la akso de la tero trafas la tersurfacon: ĝi alvenis el la malvarmaj landoj, de la norda poluso Z
plus-poluso ĉe magneto pozitiva poluso, kiu direktiĝas al nordo.
Suda Poluso ankaŭ minuskle GEOG tiu suda punkto, kie la akso de la tero trafas la tersurfacon: ĉirkaŭ la suda poluso kuŝas la sesa kontinento, Antarkto
transpolusa transpasanta la Nordan aŭ Sudan Poluson de la tero: transpolusa aerlinio