PIV 2026 · Artikolo 5413

★graso

Litero G★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 20
  1. grasa
  2. grasi
  3. grasaĉ/a
  4. grasaĵ/a
  5. grasaĵ/o
  6. grasec/o
  7. graseg/a
  8. graset/a
  9. grasig/i
  10. grasig/aĵ/o
  11. grasiĝ/i
  12. grasum/i
  13. grasum/o
  14. langraso
  15. malgrasa
  16. malgrasiĝ/i
  17. ŝmirograso
  18. trograsec/o
  19. trograsiĝ/i
  20. urs/ograso
★ graso
1 facile ŝmirebla kaj fandebla substanco, kiu troviĝas en bestaj histoj: ĉe kelkaj ŝafspecoj la graso akumuliĝas en la vosto konsumi sian antaŭan grason pri vintrodormanta besto, aŭ (figurasence) vivi el la ŝparitaĵoj Z ➞ adipoza, steatozo, grasacido.
2 similnatura substanco el aliaj fontoj: margarino estas vegetaĵa graso, vazelino minerala graso de la olivarbo grasa suko NT
3 KUIR graso 1 aŭ graso 2 uzata en kuirado aŭ industrio: uzi porkan grason uzi anseran grason kvazaŭ de graso kaj oleo satiĝus mia animo MT deŝiru la tutan grason el tiu viando depreni la grason de la buljono la grasokulojn fandita graso ŝmalco ➞ butero, grivo, lardo, margarino, oleo, sebo.
4 BIBL plej delikata nutraĵo aŭ vivigaĵo: Dio donu al vi grason de la tero MT
grasa
1 entenanta relative multe da graso: ANAT grasa histo grasa ĉelo KUIR grasa nutraĵo grasa lakto grasa supo grasa fromaĝo KEMI grasaj korpoj oleo, graso k.s. (analoge) grasaj acidoj grasacidoj
2 homo aŭ besto havanta multe da graso: grasa kiel monaĥo viaj vizaĝoj estas malpli grasaj, ol ĉe aliaj knaboj MT grasa bovo MT grasa anserino ➞ grasdika.
3 ŝmirita aŭ iom kovrita per graso: grasaj haroj grasa ĉapelo froti per grasa tuko
4 donanta impreson de io ŝmirtaŭga kaj denseca: GEOL grasa argilo gluiĝema, ĉar sen kvarcaj grajnetoj grasa brilo pri mineralo grasa grundo grasa karbo BELA pentri per grasa peniko tiel, ke la farboj reliefiĝas
5 (figurasence) fekunda, fruktodona aŭ prospera: grasa lando vinberĝardenon havis mia amiko sur grasa altaĵo MT grasaj herboj grasaj paŝtejoj MT grasaj rikoltoj grasa ofico grasa posteno grasaj vivrimedoj
6 TIPO rilata al tipara fasono 2 kun pli dikaj linioj ol tiu uzata por la ĉefteksto: grasajn literojn Monato kutime ne uzas en la korpo de la tekstoj mem Mo! Sin. dika 4, diklitera. ➞ kursivo.
grasi tr ŝmiri aŭ lubriki ion per (ne fluida) graso.
grasaĉa homo deforme grasa.
grasaĵa prezentanta la konsiston de graso.
grasaĵo
1 KUIR grasa parto de viando: lumba grasaĵo
2 BIBL plej bona nutraĵo: la animon de la pastroj Mi satigos per grasaĵoj MT festeno el grasaĵoj sukoplenaj MT vi manĝos la grasaĵon de la lando MT
graseco
1 eco de io grasa.
2 eco de iu grasa.
grasega ege grasa.
graseta
1 homo iom grasa, kun plaĉa aŭ simpatia aspekto: graseta edzineto
2 TIPO kun tipara pezo meza inter ordinara kaj grasa tiparoj. ➞ pezo.
grasigi
1 fari iun grasa: evitu la nutrojn, kiuj grasigas grasigi anseron la sebo de grasigitaj brutoj MT via frato venis, kaj via patro buĉis la grasigitan bovidon NT
grasigaĵo grasumo.
grasiĝi
1 iĝi grasa: Jeŝurun grasiĝis kaj malhumiliĝis MT porkoj facile grasiĝas
2 (figurasence) iĝi fekunda, prospera: la stepoj de dezerto grasiĝas MT la akciuloj grasiĝis per altaj dividendoj
grasumi tr fekundigi grundon enmetante grasumon: malbone grasumita agro Sin. grasigi 2.
grasumo ĉio, kion oni enmetas en la grundon por fari ĝin pli fekunda: naturaj grasumoj ĥemiaj grasumoj Sin. grasigaĵo. ➞ sterko.
langraso KEMI lanolino.
malgrasa
1 entenanta relative malmulte da graso: ANAT malgrasa histo KUIR malgrasa viando malgrasa nutraĵo malgrasa buljono malgrasa lakto senkremigita malgrasa fromaĝo
2 homo aŭ besto havanta malmulte da graso: malgrasa almozulo iliaj haroj pendis senorde sur la malgrasaj koloj Z mi faros juĝon inter ŝafo grasa kaj ŝafo malgrasa MT la sep bovinoj malgrasaj estos sep jaroj de malsato MT
3 donanta la impreson de io ne abunda: malgrasa kalko ne multe vastiĝanta, kiam akvigita malgrasa karbo TIPO malgrasa tipo presanta nur maldikajn strekojn GEOL malgrasa erco ne riĉa je la koncerna metalo
4 (figurasence) ne fekunda; ne fruktodona: malgrasa grundo malgrasaj jaroj Sin. magra 1.
malgrasiĝi iĝi malgrasa: lia grasa korpo malgrasiĝos MT ŝia malgrasiĝinta kaj flaviĝinta vizaĝo Z
ŝmirograso grasa korpo uzata por ŝmiri (maŝinojn k.s.)
trograseco eco de iu tro grasdika.
trograsiĝi iĝi tro grasdika.
ursograso graso de urso, uzata i.a. por ŝirmi ŝuojn kontraŭ akvo.