PIV 2020 · 13771
★salt/i
★salt/i (ntr)
1 Altiĝi en la aeron k for de la tero, fleksante k subite etendante la krurojn (se fiŝo, la voston), k refali preskaŭ sur la sama loko, plejofte por montri vivplenon, ĝojon aŭ simple por ekzerciĝi: mi saltas tre lerte Z; li saltas gracie, kiel urso ebria Z; kiam ŝi vidis, ke la reĝo David saltas k ludas […] X; tro saltas la rato, ĝin kaptas la kato Z; la montoj saltis kiel ŝafoj X. ☞ danci.
2 Tiamaniere sin movi de loko al alia, pasante sentuŝe super la interaĵo: junaj knabinoj saltis el la domo renkonte al siaj gepatroj Z; de la ponto vi saltis en la akvon Z; li feliĉe saltis flanken, alie li estus trafita Z; ŝi saltis posten kun teruro B; li saltis en la veturilon Z, sur la ĉevalon Z; la leporo dum sia forkurado subite saltis flanken Z; (f) fajreroj saltas ĉirkaŭen Z; la ondoj saltis furioze sur la krutaĵon B.
3 (f) (iu) Rapide senpere pasi de iu afero al alia tute malproksima k diferenca, ne okupante sin pri la interaj aferoj: salti per la rigardo de la unuaj linioj al la subskribo; saltadi el unua al deka Z; la konversacio saltis de unu temo al alia; (analoge) mi saltis trans la paĝojn de priskribo.
4 (f pp kvanto) Subite kreski: la nombro de la kongresanoj saltis dum unu monato de 300 ĝis 800; la gradoj de varmo saltis de 8 ĝis 25.
salto
1 Moviĝo de tiu, kiu saltas: la juna H. per unu salto estis sur la tero Z; per kelke da saltoj li transpasis la ŝtuparon Z; sin prepari al salto B; pro raviteco li faris transkapiĝan salton Z; per unu salto ĝi transgalopis la korpon Z; ⛷ altosalto, longosalto, stangosalto, trisalto; (f) naturo ne faras saltojn (ekzistas ĉiam interaj formoj); estas mirinde, kiajn pensajn saltojn oni povas fari! Z; fari salton en la historio (transiri senpere de iu tempo al alia malproksima tempo); ni registris temperaturajn saltojn de dudek gradoj. ➞ saltotabulo.
2 ⚔ Ĉiu el la pozicioj sinsekve atingitaj de progresanta trupunuo.
3 💻 En komputila programo, instrukcio indikanta lokon, de kiu la plenumado plu iros: kondiĉa salto; saltmarko (simbolo montranta lokon, al kiu salto povas referenci); oni evitas saltojn en strukturema programado.
salte. Per salto(j): salte leviĝi de la kanapo B; la petola virgulino kuris salte G.
★saltadi. Daŭre, ripete salti:
1 vi eliros k saltados, kiel bone nutritaj bovidoj X; sur la vojo saltadis infanoj Z; ŝia mantelo saltadis en la aero, kiel granda velo de ŝipo Z;
2 mi saltadis la tutan tagon de loko al loko Z; birdoj saltadis de branĉo al branco Z; (f) saltadi ĉirkaŭ afero, kiel blovata neĝero Z.
saltado
1 Moviĝoj de tiu, kiu saltadas.
2 ⛷ Muskolekzercado per saltoj: staranta, kuranta saltado; saltado en alto, en longo, en profundo, per stango.
saltegi. Fari grandan salton.
salteti. Fari serion da malgrandaj saltoj: la garoloj saltetis laŭlonge de la branĉoj Z.
saltigi. Fari, ke iu saltu: saltigi sian ĉevalon.
alsalti. Aliri per salto: subite granda hundo alsaltis inter la arbetaĵoj Z; la rabistoj alsaltas k ĉirkaŭas la maljunulon Z.
desalti. Demoviĝi per salto: ŝi sidadis sur la ĉevalo k eĉ en plej granda danĝero, ŝi ne desaltis de ĝi Z; ŝi ekvidis Isaakon k desaltis de la kamelo X; se la fero (de la hakilo) desaltos de la tenilo k trafos […] X.
dissalti. Subite disrompiĝi: sed dissaltos la obstinaj baroj, per la sankta amo disbatitaj Z.
dissaltigi. Subite disrompi: ili dissaltigus la pordegon Z; (f) dissaltigi la malnovajn katenojn de la spirito Z.
★eksalti. Tre subite salti: eksalti de ĝojo Z, de surprizo Z; muelejo haltas, muelisto eksaltas Z; tiam la lamulo eksaltos kiel cervo X; la rabistoj, vekiĝante, eksaltas: He, ho! Kio fariĝas? Z; (Schweizer kun eksalto): Hura! Z.
★elsalti. Eliri per eksalto: rapide mi elsaltis el la lito Z; oni prenis min por militestro, la soldatoj elsaltis el la soldatejo Z; ni ne povas elsalti el nia propra haŭto; (f) kio el la dentoj elsaltas, en la lipoj ne haltas Z; hoko elsaltis, afero haltis Z; ekfrapas per la ponardo ŝtonon tiel forte, ke fajrero elsaltas Z; mi mem amas filozofadi […] iafoje eĉ versetoj elsaltas Z (el la cerbo).
ensalti. Eniri per salto: la homoj ensaltis en la boaton Z.
forsalti. Subite foriĝi: Amalio forsaltas de la maljunulo Z; laboro ne estas leporo, ĝi haltos, ne forsaltos Z (prokrastita ne estas perdita); ne forsaltu de mia komisio Z.
resalti. Post la frapo, salti denove en la mala direkto: bastono batas, bastono resaltas Z; la kugloj resaltis de la lumantaj flugiloj de la anĝelo Z; (li kisas al ŝi la manon; Amalio, resaltante) : Perfidulo! Z; (f) mi estas nur la centra punkto, en kiu kolektiĝas ĉiuj gratuloj, por resalti de tie al ĉiuj flankoj de la mondo Z.
resalto. Moviĝo de io, kio resaltas: fari resaltojn per plata ŝtono sur la akvo.
transsalti. Transpasi per salto: transsalti muron Z; (legante) ŝi ofte transsaltis tutajn liniojn Z; la sekvantan tagon ni povas transsalti (en nia rakonto); la okuloj de la knabineto transsaltadis jen sur la lumitan profundon de la kameno, jen sur la pecon de pano Z.
ĉizsaltulo ♉ Saltulo kun mallongaj, dikaj antenoj k kies ino portas ĉe la fino de abdomeno mallonge ĉizilforman organon de ovdemeto. ☞ akrido.
flankensalti. Salti flanken. ☞ flankenĵetiĝi.
glavsaltulo ♉ Saltulo kun longaj, maldikaj antenoj k kies ino portas ĉe la fino de abdomeno glavoforman organon de ovdemeto.
saltulo, herbsaltulo ♉ Saltanta insekto el la ordo de ortopteroj, kiu ofte muzikadas per frotado de la postaj kruroj sur la elitrojn: saltuloj ampleksas la ĉizsaltulojn k glavsaltulojn, sed ne la griledojn.
ondresalto. Surfo.
ŝafsaltado ⛷ Ludo, en kiu infanoj reciproke saltas super la dorso de alia kliniĝinta, sin apogante per la manoj sur ties dorso.
ŝnursalti ⛷ Salti kadence dum ŝnuro, tenata en propraj manoj, aŭ en tiuj de du helpantoj, ronde svingiĝas ĉirkaŭ la korpo, pasante super la kapo k sub la piedoj de la saltanto.