PIV 2020 · 11039
nod¹o
nod1o
1 Streĉa interplektaĵo, per kiu interligiĝas du fadenoj, ŝnuroj ks, aŭ simpla plektaĵo de nur unu fadeno aŭ ŝnuro, streĉita ĉirkaŭ si: fari nodon per la laĉoj; se la ŝipisto malligas unu nodon, […] Z; maŝa, plata, marista, teksista nodo; (f) tranĉi la Gordian nodon. ☞ banto, maŝo, kudrero.
2 Punkto, kie kruciĝas kurboj, vojoj: fervoja nodo; nodo de valoj k montoj B; Sirio estas grava nodo de trafikvojoj.
3 La centra punkto en problemo aŭ historio, kie la implikiteco estas plej granda k la solvo ankoraŭ ne vidata: jen estas la nodo de la demando; rakonto, kiu tute ne havas misteran nodon de intrigo Z; la tria akto de tragedio ordinare prezentas la nodon de la historio.
4 ⏚ Punkto en cirkvito, kie konektiĝas du aŭ pluraj branĉoj.
5 ❤ Nomo de diversaj elementoj nodosimilaj, pli speciale tiuj de la koro, konsistantaj el specialaj muskolfibroj, k el kiuj originas la kor-kontrahiĝo: atriosinusa nodo (Vd atrio), atrioventrikla nodo (nodo de Aŝof-Taŭara).
6 🔭 Ĉiu el la du punktoj, kie la linio, laŭ kiu sin intersekcas la ebenoj de la ekvatoro k de la orbito de astro, renkontas la ĉielan sferon.
7 🍁 (pp tigo) Loko, kie folio(j) alfiksiĝas, k la tiel formiĝinta tubereto.
9 ☐ Geometria punkto, kie aliras la sekundaraj aksoj de faskoj trairantaj lenson.
10 ⚓ Rapido de unu marmejlo en horo (tiel nomata, pro nodo en la logŝnuro, per kiu oni mezuris la rapidon): la ŝipo kuras je ok nodoj.
noda. Rilata al nodo: la noda punkto; 🔭 noda linio (laŭ kiu sin intersekcas la ekliptiko k la orbita ebeno de planedo).
nodi (tr) Meti nodon en ŝnuron, aŭ kunligi ŝnurojn per nodo: nodu bone k kaŝu la finaĵojn prudente! G (pf).
nodaĵo
1 ⚕ Patologia formaĵo, kiu ĉe palpado donas la impreson de nodo: artikaj, reŭmatismaj nodaĵoj.
2 ⊕ Centi- aŭ deci-metra globa maso, ĝenerale neegal-supraĵa, diferenca de la petro, enhavanta ĝin, pro strukturo aŭ konsisto: fosfata, silica, manganoriĉa nodaĵo; peridotita nodaĵo en bazalto.
nodeto
1 ❤ ⚕ Eta anatomia aŭ patologia nodo.
nodohava, nodoplena. Havanta multajn nodojn: nodohava ŝnureto; nodoplena bambuo.
internodaĵo 🍁 Parto de tigo inter du nodoj.
elnodiĝo 🎭 Finiĝo de teatraĵo, ĉe kiu la intrigo solviĝas.
limfonodo ❤ Ĉiu el la molaj tuberetoj (nodus lymphaticus), kiuj grupe troviĝas laŭlonge de la limfangioj, filtras la limfon k grave rolas en la imuna funkcio.