PIV 2026 · Artikolo 11334
★ondo
Derivaĵoj en la artikolo 33
- onda
- ondi
- ondad/i
- ondeg/o
- onder/o/j
- ondig/i
- ondig/il/o
- ondiĝ/i
- ondiĝ/ad/i
- ondiĝ/o
- ondum/i
- ondum/it/a
- deka/metr1/a/j ondo/j
- disondo
- elektr1/o/magnet/a/j ondo/j
- fundament/a ondo
- kurt/a/j ondo/j
- long/a/j ondo/j
- lumondo/j
- mal/long/a/j ondo/j
- mez/long/a/j ondo/j
- mikroonda
- mikroondi
- mikroondo
- mikroondil/o
- port1ondo
- protestondo
- radi2/oondo/j
- surondig/o
- ŝokondo
- ŝvelondo
- ultrakurt/a/j ondo/j
- varm/oondo
★ ondo
1 arkoforma akvomaso, kiu leviĝas kaj refalas ĉe la supraĵo de maro, lago k.s., sub la blovo de la vento: unu sola ondo transĵetiĝis super ŝi Z terura estas tiu alta pinto,Pendanta super la bruantaj ondoj de la maro Z la malgranda ŝipeto tranĉis la ondojn Z neniu bato de ondo estis aŭdebla Z unu el la plej grandaj ondoj, rompiĝante ĉe la dunoj, elĵetis korpon sur la marbordon Z la altaj ondoj estis kovritaj de blanka ŝaŭmo Z la flustrantaj ondoj de Rejno Z ➞ hulo 1, surfo.
2 io, kio prezentas alternon de leviĝoj kaj malleviĝoj: ili rapide iris trans la dunojn, kiuj staris kvazaŭ grandegaj subite en sia moviĝado rigidiĝintaj ondoj el sablo Z tritikaj spikoj rulis ondojn da oro Z la ondoj de fluganta virina hararo ondoj de flagranta flamo ondoj torĉo (figurasence) varmegaj aeraj ondoj fluis tra la greno Z
3 io, kio progresas per sinsekvaj antaŭeniĝantaj linioj aŭ per interrompitaj masoj: ondoj da promenantoj B ARME kuratako per ondoj ARME la unua ondo da tankoj la unua ondo da bombaviadiloj (figurasence) fremdaj elementoj dronigis en siaj ondoj la antaŭajn loĝantojn B
4 (figurasence) provizora intensiĝo de ia sento, influo aŭ fenomeno: ondo da pasantoj Z ondo da simpatio kuris tra la lando ondo da entuziasmo ondo da prospero ondo da ekonomia deprimo ondo da malvarmo temperatura malaltiĝo, pasanta super vasta areo ➞ fluo; protestondo.
5 FIZI vibrado kun moviĝanta fazo: materiaj ondoj kie vibradas molekuloj de gasa, likva aŭ solida materio amortizita ondo portanta ondo sona ondo progresanta ondo staranta ondo ➞ ondoformo, ondofunkcio, ondogvidilo, ondolongo, ondopaketo; elektromagnetaj ondoj.
onda
1 karakterizata de ondoj: onda movo onda maro onda flamo la ondaj konturoj de drapiraĵo onda lado ➞ ondoforma.
2 FIZI rilata al ondo, aŭ al la studo de la onda vibrado: la onda fiziko la onda meĥaniko la onda teorio
ondi, ondadi ntr moviĝi simile kiel ondoj (supren-malsupren, tien kaj reen k.s.): sur la trotuaroj ondis miloj da homaj kapoj Z la aero komencis ondi, kvazaŭ skuata de traflugantaj nevideblaj birdoj B sur la balkono staris multe da kavaliroj kaj sinjorinoj rigardante sur la popolon, kiu malsupre en senordaj grupoj kaj procesioj ondadis tien kaj reen Z la ondanta amaso B
(figurasence) en mia brusto ondas malkviete kuraĝa entrepreno Z foje ondas temoj: jen abundas politikaj artikoloj kaj mankas raportoj pri ekonomio, jen tute ne alvenas politikaj SMa
Sin. ondumi 1.ondego tre alta ondo: venis ondego, kiu simile al frakasanta roko ruliĝis trans la buspriton Z seismaj ondegoj ➞ cunamo.
onderoj polvo el marakvo blovata de la vento, kiam ekŝaŭmas la ondoj.
ondigi FIZI kaŭzi ondojn en iu medio.
ondigilo ELEK aparato por transformi kontinuan kurenton, ekz. el akumulatoro, en alternan kurenton kaj uzata por nutri aparatojn, kiuj ne akceptas eĉ unusekundan mankon de nutrado dum ilia funkciado, ekz. komputiloj.
ondiĝi, ondiĝadi estigi aŭ formi ondojn: kiam la vento blovas super la greno, tiam ĉi tiu ondiĝas kiel la maro Z la kanoj en la marĉo ondiĝadis tien kaj reen Z la plorego de la ondiĝantaj lagoj B en la profundo ondiĝadis palmaj arbaroj Z ŝiaj longaj haroj senorde ondiĝadis ĉirkaŭ la bela kapo Z multekostaj ŝtofoj disvolvitaj kaj ondiĝantaj Z (figurasence) tio ondiĝis en la pensoj de Anneto Z ➞ boli, kisi, leviĝi, plaŭdi, ruli, ŝaŭmi, ŝveli.
ondiĝo sinsekva leviĝo kaj malleviĝo de ondo: la ondiĝoj de la akvo (figurasence) ondiĝo de prezoj
ondumi
1 ntr ondi: la fumo ondumis tien kaj reen ALö la membronombroj ondumas kaj ne multe ŝanĝiĝis sume en la tri pasintaj jardekoj LWR
2 tr prilabori hararon, por ke ĝi prezentu regulan aron da ondoj aŭ sulkoj: Livila aspektis preskaŭ kiel en la malnovaj tempoj kun siaj haroj orde frizitaj kaj ondumitaj kiel en la pasinteco ALö ŝiaj haroj falis sur la ŝultrojn, nigraj, ondumitaj OE ➞ krispigi.
ondumita HERA havanta siajn randojn en formo de malaltaj ondoj.
dekametr1aj ondoj TELE mallongaj ondoj.
disondo sulko, kiun ŝipo lasas malantaŭ si.
elektr1omagnetaj ondoj
1 FIZI ondoj de elektraj kaj magnetaj kampoj, kiuj disvastiĝas en la spaco, ekz. radioondoj, mikroondoj, infraruĝa radiado, lumo kaj X-radioj. ➞ elektromagnetismo.
fundamenta ondo TELE ĉefa furiera komponanto de kompleksa ondo, kaj kiu havas saman frekvencon.
kurtaj ondoj TELE mallongaj ondoj.
longaj ondoj TELE elektromagnetaj ondoj, kies longo estas inter 1000 kaj 2000 m.
lumondoj videblaj elektromagnetaj ondoj.
mallongaj ondoj TELE elektromagnetaj ondoj, kies longo estas inter 10 kaj 100 m. Sin. dekametraj ondoj, kurtaj ondoj.
mezlongaj ondoj TELE elektromagnetaj ondoj, kies longo estas inter 100 kaj 1000 m.
mikroonda rilata al mikroondoj: la uzado de fornoj kun mikroondaj generatoroj en la kuirejo kaj en restoracioj kreskas Mo!
mikroondi trakti ion per mikroondoj (precipe KUIR manĝaĵon por kuiri ĝin).
mikroondo FIZI elektromagneta ondo kun ondolongo inter 1 m kaj 1 mm.
mikroondilo KUIR mikroonda kuirilo: la mikroondilo kaj printilo nelonge post la akcidento difektiĝis KGC
port1ondo TELE altfrekvenca ondo 5, modulita per telegrafaj signaloj aŭ telefoniaj kurentoj.
protestondo amaso da manifestacioj okazantaj samtempe aŭ en rapida sinsekvo: protestondoj leviĝis ĉie
radi2oondojelektromagnetaj ondoj kutime uzataj en telekomunikado.
surondigo TELE radiotelefonia aŭ televida prezentado de intervjuo, sceno, teatraĵo k.s. ➞ disaŭdigo.
ŝokondo FIZI ondo kaŭzata de objekto moviĝanta pli rapide ol ondoj en la ĉirkaŭa medio. ➞ maĥo 1.
ŝvelondo hulo 1.
ultrakurtaj ondoj TELE elektromagnetaj ondoj, kies longo estas malpli ol 10 m; uzataj en multaj radiosistemoj: tiuj artsatelitoj radias al la Tero ultrakurtajn ondojn LGi
varmoondo METE subita altiĝo de la aera temperaturo en tuta regiono.