PIV 2026 · Artikolo 1125

★arko

Litero A★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 18
  1. arka
  2. arkaĵ/o
  3. arkec/o
  4. arkig/i
  5. arkist/o
  6. apogarko
  7. balancarko
  8. ĉielarko
  9. lumarko
  10. lunarko
  11. pafarko
  12. pintarka
  13. pintarko
  14. rondarko
  15. sel1arko
  16. sinus1arko
  17. triumfarko
  18. vest1arko
★ arko
1 MATE parto de cirklo aŭ de alia kurbo. ➞ arkosekundo, arkolongo.
2 MATE nombro esprimanta la grandon de angulo per la arkolongo sur koncerna cirklo kun radiuso 1. ➞ radiano, sinuso 1.
3 KOMU objekto kun formo de arko 1: arkoj de kroketo arkoj de selo 1 arkoj de laŭbo
(figurasence) mallumaj arkoj aperis sub la okuloj, kiuj kaviĝis Z la venka arko de ŝia nigra brovo Mian arkon ĉielan Mi metas en la nubon MT
4 = (prefere) lumarko.
5 pafarko: streĉi sian arkon (figurasence) tro streĉi la arkon tro postuli havi du ŝnurojn al sia arko plurajn rimedojn por sukcesi
6 ARKI kurbo, laŭ kiu estas kreita volbo aŭ lintelo: arko de fenestro arko de volbo arko duoncirkla arko segmenta arko elipsa arko korbansa arko triloba arko hufa arko kilforma apoga arko deŝarĝa arko triumfa arko ➞ gotika, romanika.
7 ANAT ĉiu el diversaj anatomiaj elementoj en formo de arko: aorta arko brova arko puba arko ripa arko la dentara arko
8 MUZI ligaturo 4.
9 LING supersigno kun la formo de arko. ➞ cirkumflekso, diftongo, ligaĵo 2.
arka havanta formon de arko: ANAT arka ligamento de pubosto
arkaĵo
1 ARKI konstruaĵo en formo de arko, baziĝanta sur du firmaj punktoj, kolonoj, pilieroj ktp: jen vi vidas ankaŭ la fortan Majnan ponton kun ĝiaj dektri arkaĵoj Z ĵeti arkaĵon inter du muroj
2 (arĥaismo) = volbo.
arkeco kurbeco de io arka: la arkeco de lumbo la arkeco de instepo
arkigi doni arkan formon al io: arkigi la vertebraron arkigi bastonon arkigi branĉon
arkisto
1 militisto, kiu batalis per arko.
2 sportisto, kiu pafas sagojn per arko.
apogarko ARKI duonarko, kiu portas oblikvan premforton flanke de volbo de navo kaj peras ĝin al piliero staranta ekster la konstruaĵo: la gotikaj katedraloj estas karakterizataj de sistemo de radiantaj apogarkoj
balancarko unu el la kurbaj stangoj, sur kiuj balanciĝas lulseĝo, lulilo k.s.: malalta brakseĝo sur balancarkoj Z
ĉielarko sepkolora arko sur la ĉielo kontraŭ la suno, kiam pluveroj reflektas kaj refraktas la sunlumon:kiel la aspekto de ĉielarko, kiu montriĝas en la nuboj en la tempo de pluvo MT luna ĉielarko produktita per refrakto de lunlumo ➞ ĉielarka truto, iriza.
lumarko FIZI kontinua luma malŝargo de elektro trans izola medio, plej ofte akompanata de parta vaporiĝo de la elektrodoj.
lunarko
1 fazo de la luno, kiam malpli ol duono de ĝia surfaco estas prilumata de la suno: unua lunarko lasta lunarko en bona vetero la publiko povos vidi la lastan lunarkon, kiu aspektos kiel ridetanta buŝo sur la okcidenta parto de la ĉielo EPĈ
2 emblemo de Islamo en la formo de lunarko 1: domoj ornamitaj per islama lunarko kaj stelo MD la emblemo de la otomanoj: la lunarko MD
pafarko ARME SPOR portebla ilo, konsistanta el fleksebla stango kaj ŝnuro alligita al ĝiaj du finoj, uzata por pafi sagojn batale aŭ sporte. Sin. arko 5.
pintarka rilata al pintarko: pintarkaj fenestroj de la magistratejo Z
pintarko ARKI arko konsistanta el du samspecaj kurboj, kiuj renkontiĝante formas ĉe la supro akutan angulon: la pintarko karakterizas la gotikan stilon ➞ ogivo.
rondarko ARKI arko en formo de duoncirklo, karakteriza de la romanika stilo.
sel1arko ĉiu el la du arkoj, kiuj formas la armaturon de selo 1 kaj estas kunigitaj per du lignaj latoj.
sinus1arko MATE la inversa funkcio de la sinuso 1 (same pri kosinuso, tangento kaj kotangento).
triumfarko ARKI granda arkaĵo, ofte en formo de pordego, konstruita por honori triumfanton aŭ venkinton: la triumfarko de Tito 1 en Romo la triumfarko de la Stelplaco en Parizo
vest1arko ilo en formo de arko, por bonorde pendigi jakon, bluzon, mantelon, pantalonon k.s.