PIV 2026 · Artikolo 16041

★tro

Litero T★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 10
  1. troa
  2. troe
  3. troi
  4. troo
  5. tro/
  6. troaĵ/o
  7. troig/i
  8. troig/o
  9. maltro
  10. maltroo
★ tro partikulo pli ol sufiĉe; pli ol necese; pli ol ĝustamezure.
1 por modifi la sencon de adjektivo, adverbo aŭ verbo: de rigardo tro alta malsaniĝas okulo Z la tro multa parolado lacigas lin FE de edziĝo tro malfrua orfoj naskiĝas Z kiu tro multe deziras, nenion akiras Z pli bone ne sali, ol sali tro multe Z vivi modere, ne tro interne nek tro ekstere Z tro saltas la rato — ĝin kaptas la kato Z kiu tro sin pravigas, tiu mem sin kulpigas Z se sako tro pleniĝas, ĝi baldaŭ disŝiriĝas Z
2 kun elipso de multe, por enkonduki suplementon de mezuriteco: tro da metioj, — profitoj neniaj Z tro da konfido kondukas al perfido Z de tro da pano venas malsano Z oni neniam havas tro da singardo tro da kuiristoj kaĉon difektas Z
3 por enkonduki subpropozicion konsekvencan: ŝi estis tro pia kaj senkulpa ke la sorĉa arto povu havi forton sur ŝi Z ĝi okupis tro altan situacion, ke oni povu supozi Z la aero tie estas tro peza, ke prudenta ekzistaĵo tie povu vivi
1 La ke 1 estas iufoje precizigita per por 1 (kun u-formo) aŭ ol 1 (kun us-formo): ilia nombro estas tro granda, por ke ni povu ilin ĉiujn citi Z la instrukcioj estas tro klaraj, ol ke mi erarus Kiam la du verboj estas samsubjektaj, oni povas uzi infinitivon: tiu ĉi sistemo postulas tro grandan pripensadon, por povi esti enkondukita en la ordinaran interkomunikiĝon Z
troa estanta en pli ol sufiĉa kvanto aŭ grado; superanta la ĝustan mezuron: troa laboro troa festeno estas veneno Z troa petolo danĝera al kolo Z ➞ ekscesa.
troe en troa kvanto; superante la ĝustan mezuron: mi trovis du librojn troe en la kesto ➞ plie, krome.
troi ntr transpasi la mezuron: la virinoj ĉiam devas troi! B
troo
1 troa kvanto, troa multeco k.s.: aldoni troon da acido, por ligi ĉiom da alkaloj lando, saturita de troo da vivo B ➞ eksceso.
2 KOMP situacio okazanta, kiam aritmetika operacio donas rezulton pli grandan ol la plej granda prezentebla valoro. ➞ valoreksceso.
troaĵo objekto aŭ ago, kiu superas la ĝustan kvanton aŭ mezuron: vi devos krompagi pro la troaĵo da pakaĵoj
troigi
1 prezenti ion kiel plian (pli gravan, pli grandan k.s.) ol ĝi vere estas: li ĉiam emis troigi la rolon de la lingvo EDr la biologoj troigas la signifon de heredo MalR ofte mi havas la impreson, ke s-ro Albago troigas sian malsanon CPi hiperbolo estas retorika figuro, per kiu oni troigas la aferon, uzante vortojn, kiuj laŭ sia preciza senco estus mensogaj ILa
2 fari ion en troa maniero aŭ ekscese: ne troigu: kvar linioj devas sufiĉi RRo kelkaj el la fortikaj karakteroj en nia movado eĉ troigas, distingante sin per sia verda vestaro, abunda surmeto de ŝildoj aŭ steloj, sloganoj sur valizoj OE
troigo ago troigi, aŭ la rezulto de tiu ago: entuziasme mi klarigis kaj bildigis per troigo la avantaĝojn de la kuirilo CRo
maltro ne sufiĉe; tro malabunde: foje oni tradukis maltro fidele JCa maltro da pacienco por funde esplori PGu la esprimon «nek tro, nek maltro» mi registris tiel ofte, ke ĝi eble jam ŝabloniĝas CPi
maltroo KOMP situacio okazanta, kiam aritmetika operacio pri glitkomaj datumoj donas rezulton pli malgrandan ol la plej malgranda prezentebla valoro.