PIV 2026 · Artikolo 6450
★imperio
Derivaĵoj en la artikolo 23
- imperia
- imperii
- imperiad/o
- imperiestr/a
- imperiestr/o
- imperiestr/in/o
- imperiism/o
- imperiist/o
- Akad/a Imperio
- Aŭstr/a Imperio
- Babilon/a Imperio
- Bizanc/a Imperio
- Brit/a Hind/a Imperio
- Inka/a Imperio
- Mez-Imperio
- Mogol/a Imperio
- Mongol/a Imperio
- Otoman1/a Imperio
- Pers1/a Imperio
- Rom/a Imperio
- Rom-German/a Imperio
- Rus/a Imperio
- Sankt/a Rom/a Imperio
★ imperio HIST
1 granda regno, kiu estas bazita sur militforto, entenas ordinare diversajn venkitajn popolojn, kaj kies estro sin rigardas kiel superan al la reĝoj: la Roma Imperio Japana Imperio Germana Imperio Aŭstra Imperio la imperio de Hindujo la Napoleona Imperio
2 la tuto de granda regno kun siaj kolonioj: la franca imperio brita imperio akiri al si gravan kolonian imperion
imperia apartenanta al imperio: imperia lando imperia kolonio imperia krono imperia titolo
imperii ntr regi kiel imperio; superpotenci:dividu kaj imperiu!
imperiado agado imperii; imperio 2: la romana imperiado iam etendiĝis super Anglujo
imperiestra rilata al imperiestro: via imperiestra moŝto Z
imperiestro monarĥa reganto de imperio: la imperiestro Aŭgusto FK la altepotenca imperiestro de Japanujo Z ➞ caro, mikado, sultano, ŝaho.
imperiestrino
1 virino, kiu regas imperion: la imperiestrino Katerino FK
2 imperiestredzino: la imperiestro, akompanata de la imperiestrino ĵus eniris en sian loĝion Z
imperiismo
1 doktrino de la partianoj de imperia formo de regado. ➞ absolutismo, faŝismo.
2 doktrino aŭ agado de tiuj, kiuj celas por sia patrujo superregadon super fremdaj landoj; mondregemo.
3 MATR ekspansiemo de ŝtato por konkeri pliajn teritoriojn kun la celo akapari la havaĵon de la konkeritoj.
➞ satelita 2.imperiisto partiano de imperiismo.
Akada Imperio HIST imperio regata de Akado, kiu disfloris en Mezopotamio inter la 24a kaj 22a jc a.K.E.
Aŭstra Imperio HIST 1804–1867 imperio konsistanta el Aŭstrujo kaj aliaj landoj sub ties superrego.
Babilona Imperio HIST ĉiu el la imperioj en Mezopotamio regataj de Babilono inter la 2-a jarmilo kaj la jaro 539 a.K.E.
Bizanca Imperio HIST imperio, kies ĉefurbo estis Konstantinopolo (antaŭe nomata Bizanco), 395–1453; la orienta parto de la Roma Imperio post ties divido. Sin. Bizanco 2, Bizancio. ➞ Roma Regno, Roma Reĝlando, Roma Respubliko, Romio.
Brita Hinda Imperio HIST eksa kolonio de la brita imperio en la hinda subkontinento.
Inkaa Imperio HIST la plej granda imperio en Ameriko antaŭ la invado de la hispanoj, ekestinta en la altaj regionoj de la nuna Peruo, kaj fine ampleksinta ankaŭ grandajn partojn de la nunaj Bolivio, Ekvadoro kaj Ĉilio.
Mogola Imperio HIST sud-azia imperio, 1526–1858.
Mongola Imperio HIST azia imperio de la 13-a kaj 14-a jarcentoj.
Otoman1a Imperio HIST imperio, kiu regis super grandaj partoj de sudorienta Eŭropo, okcidenta Azio kaj norda Afriko inter la 14-a jarcento kaj la jaro 1922; ĝi konkeris la Bizancan Imperion en la jaro 1453.
Pers1a Imperio HIST imperio establita en Irano en la jaro 550 a.K.E., poste ampleksinta grandan teritorion inter Egiptujo, la Balkana Duoninsulo kaj Centra Azio, ĝis en la jaro 330 a.K.E. konkeris ĝin Aleksandro la Granda.
Roma Imperio HIST imperia formo de la Roma Regno ekde la jaro 27 a.K.E.:la Okcidenta Roma Imperio la Orienta Roma Imperio la Bizanca Imperio ➞ Roma Regno, Roma Reĝlando, Roma Respubliko, Romio.
Rom-Germana Imperio HIST Sankta Roma Imperio.
Rusa Imperio HIST eŭrazia imperio, 1721-1917.
Sankta Roma Imperio HIST grupo de eŭropaj teritorioj, kiun regis franka aŭ germana reĝo ekde Karolo la Granda en 800. Sin. Rom-Germana Imperio.