PIV 2026 · Artikolo 1858
★besto
Derivaĵoj en la artikolo 29
★ besto
1 ZOOL vivulo, kiu konsumas organikan materion kaj ĝenerale havas specialigitajn nervan sistemon kaj sensorganojn por rapide respondi al stimuloj; membro de la regno Animalia (bestoj, animaloj) el la domanio Eucaryota: homo estas besto pensanta, verdiktis Aristotelo RPi la limo inter homo kaj la aliaj bestoj estas socie konstruita homo estas la sola besto, kiu konscias, ke ĝi mortos GWa ĉu vi ekpensis iam pri tio, kio propre levis la homaron tiel neatingeble alte super ĉiuj aliaj bestoj, kiuj ja en efektiveco estas konstruitaj laŭ tiu sama tipo, kiel la homo? Z kun malmultaj esceptoj bestoj konsumas organikan materialon, spiras oksigenon, estas movkapablaj, havas sentajn organojn kaj reproduktiĝas per seksa reproduktado Sin. animalo.
1 La sinonimo animalo estis enkondukita kaj poste oficialigita pro la ideo, ke la signifo de besto estu limigita al la hom-ekskluziva signifo (besto 2). Tamen la pli ĝenerala hom-inkluziva signifo estas zamenhofa kaj ĉiam restis kutime uzata signifo en la efektiva lingvouzo. Notindas, ke tia dusignifeco de la vorto por besto ekzistas en tre multaj lingvoj.
2 KOMU ajna besto 1 escepte de homo: hejma besto sovaĝa besto malbonaj infanoj amas turmenti bestojn FE li estas kompetenta, kiel besto pri arĝento Z ili savis homojn kaj bestojn WKl ĉasistoj ankaŭ provizas bestojn per manĝaĵoj en la malfacila vintra periodo RPy ➞ bruto 1.
3 (figurasence) homo stulta aŭ kruda kiel besto 2: la malsaĝa besto alportas al mi la ŝlosilojn kaj volas nun ricevi la monon! vi trompas la popolon ha, vi, abomena besto! Z
besta
1 parenca al besto: bestaj ekskrementoj B
bestaĵo ago inda je besto 2 aŭ besto 3: rompu la murojn inter la popoloj, kaj nur tiam povos malaperi tiaj bestaĵoj Z
bestaro
1 aro de bestoj: kiu timas bestaron, ne iru arbaron Z
2 faŭno 2.
besteco
1 eco de besto 1, kontraste al eco de aliaj vivaĵoj aŭ nevivaĵoj.
2 eco de besto 2, kontraste al eco de homo.
3 sovaĝeco; malhumaneco.
bestega malhumana; monstre kruela: la bestega Bjelostoka buĉado Z kun bestega bruo ili enfalas en la ĉelojn de la fratinoj! Z
bestego aparte granda besto.
besteto aparte malgranda besto.
bestigi fari iun beste malnobla aŭ sensenta: drinkado bestigas la homon milito bestigas la popolon por jarcentoj OE
bestino inseksa besto.
akvobesto besto, kiu vivas en aŭ apud akvo.
ĉasbesto besto ofte ĉasata, ekz. leporo aŭ kapreolo: la pafo mortigis neniun ĉasbeston HVa la riveroj kaj marĉoj estis abundaj je fiŝoj kaj ĉasbestoj JHo
dombesto besto 2 vivanta kun homoj (por agrikulturo aŭ en la hejmo). ➞ dorlotbesto, hejmbesto.
dorlotbesto malsovaĝa besto 2, kiun oni dorlotas kaj kutime tenas hejme: mi posedis dorlotbeston, hundineton de la speco «Kavaliro de Reĝo Karlo» RRb ➞ dombesto, hejmbesto.
mari2obesto kokcinelo.
poŝobesto marsupiulo.
prabesto ZOOL PALE prahistoria besto.
prarabobesto ZOOL PALE kreodonto.
rabobesto besto, kiu mortigas kaj manĝas aliajn bestojn: (figurasence) hom’ de l’ temp’ pasinta, Vi bela rabobesto De l’ renesanc’! KKa ➞ karnovorulo, predanto, rabobirdo.
rajdobesto besto 2, sur kiu oni povas rajdi.
sovaĝbesto, sovaĝa besto nealdomigita besto 2 danĝera por homoj, precipe kvarpiedulo (lupo, leono 1, tigro k.s.) Sin. bestio 1.
sovaĝbesteco eco de sovaĝbesto: (figurasence) kian gradon de sovaĝbesteco povas atingi la intergenta malamo Z
ŝarĝobesto, ŝarĝbesto kvarpiedulo uzata de homoj por transporti ŝarĝojn surdorse (azeno, ĉevalo, kamelo k.s.): la ŝarĝbesto havas konscion pri la malfacileco de la tagoj de sia vivo Z
tir1besto kvarpiedulo uzata de homoj por transporti ŝarĝojn per tirado de veturilo (bovo, ĉevalo, hundo k.s.) ➞ timono.
virbesto virseksa besto: el ĉiuj brutoj prenu al vi po sep paroj, virbestojn kaj iliajn inojn MT