← Reen al G

PIV 2020 · 5053

★gas/o

gas/o
Ĉiu aersimila fluido, precipe el tiuj, kiuj ne likviĝas aŭ solidiĝas je normala temperaturo: hidrogeno, nitrogeno, oksigeno estas gasoj; ideala gaso (modelo de maldensa gaso, en kiu oni neglektas la intermolekulajn fortojn); raraj gasoj (heliumo, kriptono ktp); la proprecoj de la gasoj estas la ekspansiemo, la elasteco, la kunpremebleco.
👥 Hidrokarbono (metano, propano, butano) aŭ miksaĵo de hidrokarbonoj (pasintece ankaŭ miksaĵo de karbona monooksido k hidrogeno) en stato de gaso 1, k uzata por lumigado, hejtado, kuirado, karburaĵo ks: natura, fabrikita gaso; riĉa, malriĉa gaso; fermi, malfermi la gason; gasbotelo (por butano); gasfornelo. akvogaso.  gasbeko, gasodukto, gasfabriko, gasflamigilo, gasrezervujo.
Aero akumuliĝinta en la stomako aŭ gaso formiĝinta en la intestoj. furzo.
Venena gaso 1, ĝenerale miksaĵo, uzata por difekti la organismon de homo: asfiksiaj, larmigaj, ternigaj, vezikigaj gasoj; mustarda gaso (iperito); gasmasko (kontraŭ la venenaj gasoj); atako per gasoj; gasvenenitaj trupoj.  gaskamero.
🚐 Miksaĵo el gasoj, uzata en la eksplodmotoroj: doni plenajn gasojn; haltigi la gasojn.  gasmotoro, gaspedalo.
gasa
Estanta en stato de gaso: gasa korpo Z.
Rilata al gaso: gasa inkandeska lumo; gasa hejtaparato; gasa ellaso; gasa industrio.
gaseco. Unu el la tri statoj de la materio. likveco, solideco.
gasigi. Transigi en gasan staton: gasigi benzinon per karburilo; gasigebla substanco.
gasisto. Laboristo en gasfabriko.
gasujo. Gasbotelo.
gasumi (tr) Mortigi aŭ ekzekuti per venenaj gasoj.
gasmetro. Mezurilo de la uzita kvanto da brulgaso.
biogaso Gaso (precipe konsistanta el metano), produktata per fermentigo de vegetaĵaj restaĵoj, fekaĵoj ks.
engasa. Estiĝanta en gaso: engasa malŝargo elektra.
akvogaso Brulgaso, kiu estis uzata por lumigi k hejti antaŭ la enkonduko de tergaso; ĝi estas toksa pro enhavo de karbona monooksido.
brulgaso. Gaso 2.
marĉgaso = metano.
mingaso. Eksplodema miksaĵo el metano kun aero, formiĝanta en la mingalerioj. Sin. grizuo.
ridgaso Dinitrogenoksido, N2O, kun ridigaj ecoj.
tergaso. Gaso, plej ofte metano, CH4, eliĝanta el teraj fontoj, k utiligata por industriaj k hejmaj bezonoj.