PIV 2026 · Artikolo 5053

★gaso

Litero G★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 22
  1. gasa
  2. gasec/o
  3. gasig/i
  4. gasig/ebl/a
  5. gasist/o
  6. gasuj/o
  7. gasum/i
  8. akv/ogaso
  9. biologi/a gaso
  10. biogaso
  11. brulogaso
  12. el/lasgaso
  13. engasa
  14. forc/ej/a gaso
  15. ideal/a gaso
  16. marĉ/ogaso
  17. min1ogaso
  18. mustard/a gaso
  19. mustard/ogaso
  20. ridogaso
  21. skist/ogaso
  22. terogaso
★ gaso
1 FIZI ĉiu aersimila fluido, precipe el tiuj, kiuj ne likviĝas aŭ solidiĝas je normala temperaturo: hidrogeno, nitrogeno kaj oksigeno estas gasoj ideala gaso modelo de maldensa gaso, en kiu oni neglektas la intermolekulajn fortojn raraj gasoj heliumo, kriptono ktp la ecoj de gasoj estas ekspansiemo, elasteco kaj kunpremebleco
2 KOMU hidrokarbono (metano, propano, butano) aŭ miksaĵo de hidrokarbonoj (pasintece ankaŭ miksaĵo de karbona monooksido kaj hidrogeno) en stato de gaso 1, uzata por lumigado, hejtado, kuirado, karburaĵo k.s.: natura gaso fabrikita gaso riĉa gaso malriĉa gaso fermi la gason malfermi la gason ➞ akvogaso, gasbeko, gasbotelo, gasdukto, gasfabriko, gasflamigilo, gasfornelo, gasrezervujo, gasmezurilo.
3 MEDI aero akumuliĝinta en la stomako aŭ gaso formiĝinta en la intestoj. ➞ furzo.
4 ARME venena gaso 1, ĝenerale miksaĵo, uzata por difekti la organismon de homo: asfiksiaj gasoj larmigaj gasoj ternigaj gasoj vezikigaj gasoj mustarda gaso iperito atako per gasoj ➞ gaskamero, gasmasko; gasveneni.
5 VETU AVIA miksaĵo el gasoj uzata en eksplodmotoroj: doni plenajn gasojn haltigi la gasojn ➞ gasmotoro, gaspedalo.
gasa
1 estanta en stato de gaso: gasa lumo Z
2 rilata al gaso: gasa inkandeska lumo gasa hejtaparato gasa ellaso gasa industrio
gaseco unu el la tri statoj de materio. ➞ likveco, solideco.
gasigi transigi en gasan staton: gasigi benzinon per karburilo
gasigebla kapabla esti gasigita: gasigebla substanco
gasisto laboristo en gasfabriko.
gasujo gasbotelo.
gasumi tr mortigi aŭ ekzekuti iun per venenaj gasoj.
akvogaso TEKN brulgaso, kiu estis uzata por lumigi kaj hejti antaŭ la enkonduko de tergaso; ĝi estas toksa pro enhavo de karbona monooksido.
biologia gaso, biogaso EKOL gaso (precipe el metano), produktata per fermentigo de vegetaĵaj restaĵoj, fekaĵoj k.s.: jare estiĝas 11 milionoj da kubometroj da biogaso, el kio 58 elcentojn oni simple forbruligas WKl
brulogaso gaso 2.
ellasgaso gaso ellasita, ekz. post brulo de karburaĵo.
engasa estiĝanta en gaso: engasa malŝargo elektra
forceja gaso EKOL iu ajn gaso, kiu kontribuas al la forceja efiko: forcejaj gasoj povas sorbi infraruĝan radiadon, kiu estas elsendata de la tero MVH
ideala gaso gaso, en kiu la korpuskloj ne interagas inter si krom per kolizioj.
marĉogaso = (prefere) metano.
min1ogaso eksplodema miksaĵo el metano kun aero, formiĝanta en mingalerioj. Sin. grizuo.
mustarda gaso, mustardogaso KEMI ARME venena gaso, kiu iritas la haŭton, uzata en militado. C4H8Cl2S Sin. iperito.
ridogaso KEMI dinitrogena oksido, kun ridigaj ecoj. N2O
skistogaso KEMI MEDI gaso kaptata en skistaj terenoj: por ekspluati skistogason necesas koktelo de pli ol 500 kemiaĵoj kaj miloj da litroj da akvo RTr
terogaso gaso, plej ofte metano, kiu eliĝas el teraj fontoj kaj estas utiligata por industriaj kaj hejmaj bezonoj.