PIV 2026 · Artikolo 8234
★konduki
Derivaĵoj en la artikolo 32
- konduka
- konduko
- kondukad/i
- kondukad/o
- kondukant/o
- kondukil/o
- kondukist/o
- akv/okonduko
- akv/okondukil/o
- alkonduka
- alkonduki
- alkonduko
- alkondukiĝ/i
- dekonduka
- dekonduki
- elkonduki
- enkonduka
- enkonduki
- enkonduko
- enkondukaĵ/o
- forkonduki
- forkonduko
- forkondukad/o
- kunkonduki
- nov/enkondukaĵ/o
- re/e/nkonduki
- rekonduki
- telekonduki
- trakonduki
- trakonduko
- transkonduki
- varm/okonduka
★ konduki tr
1 iu irigi iun kun si al iu loko, direktante tiun laŭ sia propra plaĉo:konduki iun al la fenestro konduki iun al la stacidomo konduki iun al la altaro Z konduki iun al la batalo Z la junulo, kiu kondukis lin je la mano MT konduki brutojn MT konduki ĉevalon per la brido konduki blindulon NT konduki vizitantojn konduki arestitojn FE en broditaj vestoj ŝi estas kondukata al la reĝo MT Jesuo estis kondukita supren de la Spirito en la dezerton NT
(analoge) peto kaj demando kondukas tra l’ tuta lando Z lia metio kondukis lin en la plej diversajn mediojn
(figurasence) konduki iun sur vojo malbona MT mi kondukos vin laŭ la vojo de saĝo MT
➞ direkti, gvidi, estri.2 io konkreta ebligi, ke iu aŭ io iru al iu loko: kanalo kondukis la akvon en la lagon B tubo, kondukanta al la supraj etaĝoj la voĉon Z ŝtuparo kondukis rekte en la maron Z pordo kondukanta el la ĉambro en la ĝardenon la vojo kondukas al la dezerto MT vojeto, kiu kondukis trans la marĉon Z sekretaj vojoj, kiuj kondukis tra la arbaroj ALö
3 iu alvenigi iun aŭ ion al nova stato, per sia propra agado: jen kien vi kondukis lin per viaj konsiloj! tiu frenezulo ne faros morgaŭ ion, kio kondukos la ŝtaton al la pereo B konduki aferon al sukceso
4 io abstrakta ebligi al iu alvenon al nova stato: diboĉado kondukas al malsano espero kaj pacienco kondukas al potenco Z tro da libero kondukas al mizero Zlaboro, kiu kondukis al nenia celo Z la pasio kondukas al krimoj teoria disputado kondukos al nenio Z al kio tio kondukos? Z mensogo malproksimen ne kondukas Z
5 iu agigi iun aŭ funkciigi ion kiel estro kaj laŭ sia propra volo: konduki la popolojn konduki la homojn konduki armeon konduki ĥoron konduki entreprenon konduki firmaon konduki la mastraĵon de la domo Z jen kiel oni devas konduki la aferojn! Z li per siaj propraj rimedoj kondukis la gazeton Z konduki militon Z li lasis al la estonteco la elekton de l’ momento kaj maniero konduki la batalon B se ni volas sisteme konduki nian aferon Z singarde kondukata interparolado Z
(figurasence) lasi sin konduki de sia koro konduki la dancojn havi la ĉefan voĉon Z
konduka rilata al kondukado: la konduka fadeno en tiu labirinto
konduko
1 ago konduki kaj ties rezulto.➞ alkonduko, forkonduko.
kondukadi kutime aŭ longatempe konduki: nia reĝo juĝadu nin kaj iradu antaŭ ni kaj kondukadu niajn militojn MT li kondukadis siatempe la rubrikon «El la mondo» Z
kondukado ago de iu, kiu kutime aŭ longatempe kondukas: la Komitato okupas sin je la kondukado de ĉiuj kurantaj praktikaj aferoj Z ili mem prenu sur sin la tutan kondukadon de la Kongreso Z la kondukado de la milito
kondukanto
1 iu, kiu kondukas veturilon:la kondukanto de la glitveturilo Z
2 iu, kiu kondukas aferon: kondukanto de armeo kondukantoj kaj laborantoj de la Londona Klubo Esperanta Z por tio ni ne bezonas kondukanton Z la amerika oficisto estas la kondukanto Z Li Dio estos nia kondukanto ĝis la morto MT (figurasence) Kondukanto de l’ interparolo kaj korespondado titolo de libro G
4 MUZI la unua voĉo en kanono.
kondukilo
2 rimeno aŭ io alia, per kiu oni kondukas beston, precipe jungitan: ili kaptis la ĉevalojn je la kondukiloj Z staris kupra ĉaro kaj la diino de venko tenis la kondukilojn Z (figurasence) tiam la fiera flamiĝulo havos la kondukilojn en la manoj regos Z
4 konduktilo.
kondukisto
1 iu, kiu ofte kondukas bestojn, vizitantojn k.s.: la kondukisto tiris la ĉevalojn ALö ➞ ĉiĉerono, gvidisto.
2 stiristo.
akvokonduko (evitinde) = akvokondukilo: la akvokondukoj de Romo perdus sian tutan gloron Z
akvokondukilo tubaro, tra kiu oni irigas fluon de akvo por provizi domon, urbon ktp.
alkonduka alkondukanta; kapabla alkonduki: alkonduka tubo
alkonduki
1 alvenigi iun aŭ ion: ordonu al viaj servantoj alkonduki azenojn de Libujo FK alkonduku al mi Agagon MT alkonduki brutojn MT
2 (figurasence) alvenigi iun aŭ ion al io abstrakta aŭ al nova stato: ne alkonduku mian filon al malespero! Z tiu ĉi natura iro de ideoj alkondukas lin eĉ al la penso, ke Z oni ja alkondukis la pretigadon de venenoj preskaŭ al la rango de bonorda scienco Z alkonduki ĝin sian laboron al feliĉa fino Z konfuzaĵoj, kiuj en lingvo arta estas alkondukitaj reduktitaj al ia unu aŭ du reguloj Z
alkonduko ago alkonduki: alkonduko de akvo
alkondukiĝi iĝi alkondukita: la tuta demando alkondukiĝas nur al tio, ĉu Esperanto estos akceptita senŝanĝe Z
dekonduka dekondukanta; kapabla dekonduki: la dekonduka kanalo
dekonduki
1 konduki iun aŭ ion (for) de io.
2 konduki iun aŭ ion flanken de io: rigardu , ĉu tiu ĉi vojo ne dekondukas vin de via celo Z
elkonduki konduki iun aŭ ion el io: Dio elkondukos vin el ĉi tiu lando MT ŝi ŝtele elkondukis lin el inter la mortigataj filoj de la reĝo MT
enkonduka enkondukanta; rilata al enkonduko: enkonduka artikolo Z
enkonduki
1 konduki iun aŭ ion internen de io: Isaak enkondukis ŝin en la tendon MT mi enkondukos vin en mian domon kiel fianĉinon Z solene enkonduki iun en oficon ➞ instali 2 KEMI enkonduki kloron en molekulon enkonduki karbonan dioksidon en la reakcimiksaĵon EKOL enkonduki specion en novan teritorion
2 (figurasence) enigi ion novan en uzadon; uzi kaj apliki novaĵon: apartaj artaj rimedoj enkondukas grandegan ekonomion ĉe la lernado de la vortoj Z enkonduki novajn radikojn TCa enkonduki novan ortografion Z en nian lingvon li estis la unua, kiu enkondukis la modon de la gimnastikaj ekzercoj inter la eleganta junularo B tiu ĉi sistemo postulas tro grandan pripensadon, por povi esti enkondukita en la ordinaran interkomunikiĝon kun malproksimaj popoloj Z
enkonduko
1 ago enkonduki (precipe enkonduki 2): la enkonduko de nova sistemo Z venki ĉiujn barojn por la kreo kaj enkonduko en uzadon de racia lingvo internacia Z profitoj, kiujn ŝi povus akiri per enkonduko de maŝinoj en sian laborejon Z
2 prezenta parto de parolado, prelego, kurso k.s., de didaktika verko, de muzika komponaĵo k.a.: kiel Auld klarigas en sia enkonduko al la unua eldono, la celo estas OE (figurasence) la sesio estis bona enkonduko al la historio kaj filozofio de nia lingvo Ko ➞ antaŭparolo, prolegomeno, prologo 1, uverturo.
enkondukaĵo io enkondukita: kiel vorto ĝi estas ne tutnova enkondukaĵo JWe ➞ novenkondukaĵo.
forkonduki konduki ion aŭ iun for de io aŭ iu: la gargojloj forkondukis la pluvakvon for de la muroj enmeti drenilon, por forkonduki la puson vi lin al Anglujo forkondukos Z oni ŝin forkondukis, neniu scias kien Z mia popolo estas forkondukita en malliberecon MT la spirito min levis al la forkondukitoj MT ➞ deporti, elpatrujigi, forkapti.
forkonduko, forkondukado ago forkonduki: forkonduko de kondamnito la forkondukado de la larmoj en la larman sakon larmosako Z
kunkonduki konduki iun aŭ ion kun si: la virino kunkondukis en la domon du filinojn B (figurasence) lia iniciativo kunkondukis kelkajn maloportunaĵojn
novenkondukaĵo io nove enkondukita: la lingvo ne estas fermita kontraŭ novenkondukaĵoj Z
reenkonduki denove enkonduki iun aŭ ion: se mi nun reenkondukus mian Regularon neŝanĝitan Z EKOL reenkonduki specion en regionon, kie ĝi malaperis
rekonduki konduki iun aŭ ion al la loko, de kie ĝi venis: kiam lia bovo aŭ lia ŝafo erarvagas, rekonduku ilin al via frato MT mi venos returne hejmen, kaj tiam mi rekondukos kun mi Kayon Z ŝi disigis liajn ligilojn kaj rekondukis lin al la lumo Z rekonduki vaporon al la kaldrono
telekonduki = (prefere) telestiri.
trakonduki konduki tra io kaj atingi ties ekstremon: trakonduki tra la urbo Dio trakondukis vin tra la granda kaj terura dezerto MT traduki ja origine signifas «trakonduki»: gvidi la leganton tra la lingva montaro, kiu staras bare inter vi kaj la lando de kompreno CPi
trakonduko
1 ago trakonduki.
transkonduki konduki iun aŭ ion transen de io: transkonduki armeon trans la maron ekzercaro, kiu klopodas transkonduki la komencanton de pasiva al aktiva lernofazo GNe
varmokonduka tia, ke ĝi bone kondukas varmon: varmokonduka materialo