PIV 2026 · Artikolo 10013

★materialo

Litero M★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 9
  1. materiala
  2. materiale
  3. materialism/o
  4. materialist/o
  5. biomaterialo
  6. izolmaterialo
  7. krudmaterialo
  8. manĝomaterialo
  9. teks/omaterialo
★ materialo
1 ĉia materia substanco, el kiu la homa laboro produktas ion, aŭ al kiu ĝi donas apartan formon: krudaj materialoj el kiuj oni fabrikas la duonfabrikaĵojn aŭ la pretajn produktojn ligno estas bona brula materialo FE el kiu materialo vi volas fari tiun statuon? Z el ĉiuj tiuj ĉi simplaj materialoj tritiko, legomoj kaj fruktoj mia edzino preparas manĝojn Z (figurasence) vi ne estas vera Dano, kiel ni ĉiuj hejme; ni estas ankoraŭ el malnova materialo Z ➞ materio, ŝtofo.
2 tuto de la objektoj, iloj k.s. necesaj por ago aŭ laboro: ĉiuj materialoj de ŝia estonta laboro, la libro, papero, plumo, kuŝis antaŭ ŝi Z ni prirabis magazenon kaj ni alportas materialon vestojn por kvindek el ni Z aĉeti materialon por sia presejo ARME la homa materialo perdo de materialo ➞ aparataro, ilaro, maŝinaro.
3 (figurasence) tuto de la scioj necesaj por verki, redakti aŭ fari mensan laboron: la lingvo Esperanto estas fondita sur la internacia materialo, kiun ellaboris al si la civilizita mondo mem Z per tiu libro mi donos sufiĉe da materialo por legi Z ĉio, kion vi ektuŝas, donas al vi materialon por historio Z ĉerpi materialon el ies verko B tio donis materialon por meditado Z tio donas multe pli da materialo por pripensado Z ĝi donos al ni multe da materialo por gajeco Z
materiala
1 rilata al materialo: malgraŭ ĉiuj malhelpoj kaj materialaj malfacilaĵoj Z materiala difekto materiala manko materialaj provizaĵoj materialaj rimedoj materiala pruvo
2 rilata al la ekonomia flanko de la aferoj de la vivo: se la aŭtoro havus la materialan eblon, li Z nian laboron kaj materialajn rimedojn ni ĝis nun uzadis senplane Z grava forto materiala, kiun la Ligo alportos al la afero Z la mono, kiun ili prunte donas al la afero, alportas al ili bonan materialan profiton Z materiala mastro de tiu ĉi lingvo estas la tuta mondo Z materialaj privilegioj Z certigi al si la materialan sendependecon ➞ financa, mona, praktika.
materiale koncerne la ekonomian flankon: subteni nian aferon materiale Z materiale tiu juna patrino posedis nenion Z nenio estas materiale kaj morale pli malutila Z
materialismo
1 kondutmaniero celanta en la vivo nur la korpan komforton, la monajn profitojn k.s.: prediki malnoblan materialismon
2 (evitinde) = materiismo.
materialisto homo zorganta antaŭ ĉio pri sia bonvivado. ➞ Epikuro.
biomaterialo MEDI substanco tre tolerata de vivanta organismo: biomaterialoj stabilaj nedifekteblaj, ekz. vitaliokaj plasto, uzataj por koksaj protezoj biomaterialoj tute aŭ parte resorbeblaj ekz. kolageno
izolmaterialo ELEK TEKN materialo, kiu nuligas aŭ malpliigas la transmision de varmo, sono, elektro k.s.
krudmaterialo TEKN EKOL ankoraŭ ne prilaborita materialo, kiun oni uzadas en fabrikado: sekundara krudmaterialo estas materialo, farita el forĵetita rubaĵo, kiun oni povas uzi kiel krudmaterialon en alia produktprocezo
manĝomaterialo (malofte) manĝaĵo: butiko de manĝmaterialoj Z ➞ ingredienco.
teksomaterialokrudmaterialo por teksi: teksomaterialo vegetaĵa ekz. lino teksomaterialo besta ekz. lano, silko teksomaterialo minerala ekz. asbesto teksomaterialo artefarita ekz. rajono, viskozo teksomaterialo sinteza ekz. nilono, perlono, orlono ktp