PIV 2026 · Artikolo 10003
★maŝino
Derivaĵoj en la artikolo 67
- maŝina
- maŝine
- maŝinar/o
- maŝinej/o
- maŝinestr/o
- maŝinism/o
- maŝinist/o
- afrank/omaŝino
- balaomaŝino
- bor1omaŝino
- draŝomaŝino
- EKG-maŝino
- ekscitomaŝino
- ekster/polus/a maŝino
- espresomaŝino
- falĉ/omaŝino
- flugomaŝino
- fosomaŝino
- frezomaŝino
- ilmaŝino
- kafomaŝino
- kard/omaŝino
- knedomaŝino
- kompund/a maŝino
- kudr/omaŝino
- kulturomaŝino
- lavomaŝino
- lesivmaŝino
- lev1omaŝino
- magnetomaŝino
- martelomaŝino
- melk/omaŝino
- militomaŝino
- modluromaŝino
- mortezomaŝino
- ne/sinkron/a maŝino
- nitomaŝino
- pes1omaŝino
- pist/omaŝino
- prem1omaŝino
- presomaŝino
- puŝ/o/ŝovelomaŝino
- rabotomaŝino
- retro/ŝovelomaŝino
- rikolt/omaŝino
- rikoltmaŝino
- rost/omaŝino
- segomaŝino
- sinkron/a maŝino
- skrapomaŝino
- skribomaŝino
- stamp/omaŝino
- stebomaŝino
- sten2/omaŝino
- ŝovelomaŝino
- ŝpinomaŝino
- teomaŝino
- teksomaŝino
- temp/omaŝino
- tond/omaŝino
- trikomaŝino
- turb/omaŝino
- vaks/imaŝino
- vaporomaŝino
- vaz1olavomaŝino
- veld/omaŝino
- vent/umomaŝino
★ maŝino
1 aparato (plej ofte kunigita kun motoro), kiu direktas energion por atingi difinitan efikon pli facile kaj rapide ol povus manlaboro: unu el la maŝinoj restas sen funkciado Z per maŝino mi neniam kudris Z turbinaj maŝinoj de ŝipo, dizelaj maŝinoj de ŝipo
2 ELEK aparato, kiu produktas elektron 1. ➞ dinamo, generatoro; eksterpolusa maŝino, kompunda maŝino, nesinkrona maŝino, sinkrona maŝino.
3 (figurasence) malsimpla aranĝo por atingi difinitan celon: la homa maŝino korpo kaj animo plej malrapida estas la burokratisma maŝino ekfunkciigi la maŝinon de la partio
maŝina rilata al maŝino: maŝina difektiĝo maŝina paneo maŝina fabrikado
maŝine
1 per maŝino, ne per mano: puntoj fabrikataj maŝine tapiŝoj fabrikataj maŝine meĥanike
2 (figurasence) sen konscia volo, kvazaŭ per maŝino, aŭtomate: agi nur maŝine li mensogas maŝine Z
maŝinaro tuto de la maŝinoj uzataj en unu entrepreno, sur unu ŝipo k.s.
maŝinejo ejo, en kiu troviĝas la maŝinoj: la maŝinejo de ŝipo la maŝinejo de fabriko
maŝinestro MARN sur ŝipo la plej supera oficiro-inĝeniero. ➞ ĉefinĝeniero.
maŝinismo industria stato, en kiu manlaboro estas pli kaj pli anstataŭata per maŝinoj.
maŝinisto
1 homo, kiu metie prizorgas aŭ funkciigas maŝinon.
2 SPEK en teatro homo, kiu starigas la dekoracion sur ĝusta loko: kiam li vespere sidis en la teatro li perdadis ĉian spiritan ekvilibron, se la maŝinisto faris eĉ la plej malgrandan eraron Z
afrankomaŝino stampomaŝino.
balaomaŝino aŭtomobila veturilo kun rotacianta cilindra balailo.
bor1omaŝino TEKN maŝino por fari rondajn truojn en laborpecoj.
EKG-maŝino elektrokardiografo. ➞ EKG.
ekscitomaŝino ELEK helpa generatoro destinita produkti apartan kontinuan kurenton por eksciti la polusojn de la ĉefa maŝino.
eksterpolusa maŝino ELEK maŝino, kies kampomagnetoj troviĝas en la statoro.
espresomaŝino KUIR espresilo.
flugomaŝino ĉiaspeca flugaparato funkciigata de motoro: li konstruigis artoplenajn flugmaŝinojn Z ➞ aeroplano, aŭtogiro, aviadilo, helikoptero, hidroplano.
fosomaŝino maŝino konsistanta el granda fosilo moviĝanta ĉe la fino de brako 4 de gruo 2. ➞ ŝovelmaŝino.
frezomaŝino maŝino por frezi, precipe industria.
ilmaŝino maŝino, kiu anstataŭas la manon de laboristo kaj per meĥanike manovrataj iloj transformas krudajn pecojn da metalo, ligno, plasto k.s.
kardomaŝino TEKS maŝino kun la sama uzo kiel kardilo.
kompunda maŝino ELEK kontinu-kurenta generatoro aŭ motoro, kiu havas kombinaĵon de serie kaj paralele konektitaj ekscitaj volvaĵoj.
kudromaŝino stebmaŝino.
lavomaŝino metala kuvo, en kiu meĥanismo lavas tolaĵojn (kaj eventuale sekigas ilin per premo aŭ centrifugado).Sin. lesivmaŝino. ➞ telerlavilo.
lesivmaŝino lavmaŝino.
magnetomaŝino elektra maŝino, kiu produktas elektron per la efiko de magnetoj sur turniĝanta cirkvito.
martelomaŝino maŝino konsistanta el tre peza maso el malmola ŝtalo, kiu leviĝas kaj falas inter gvidantaj kolonoj, uzata por forĝi dikajn pecojn. ➞ falmartelego.
melkomaŝino aparato por aŭtomate kaj higiene melki.
militomaŝino HIST ĉia aparato, kiun la antikvuloj uzis en sieĝoj por rompi muregon aŭ ĵetegi ŝtonblokojn. ➞ balisto 2, katapulto, ramo ① 1.
modluromaŝino TEKN elektra maŝino kun vertikala akso, sur kiun oni fiksas ilojn por fari modlurojn, foldojn, rabetojn k.s. ➞ profilfrezilo, turbomaŝino.
mortezomaŝino TEKN maŝino por fari mortezojn.
nesinkrona maŝino ELEK altern-kurenta maŝino, kies rotacia rapido ne estas precize proporcia al la frekvenco de la sistemo, al kiu ĝi estas konektita.
nitomaŝino maŝino por niti, ordinare pneŭmata.
pistomaŝino maŝino por pisti mineralojn aŭ minaĵojn.
presomaŝino maŝino por grandskala profesia reproduktado de tekstoj kaj bildoj: rotacia presmaŝino ➞ platino, presilo, printilo, slabo.
puŝoŝovelomaŝino ŝovelmaŝino, kiu puŝas.
rabotomaŝino elektra maŝino por raboti.
retroŝovelomaŝino ŝovelmaŝino, kiu tiras.
rikoltomaŝino, rikoltmaŝino malnova agrikultura maŝino, kiu detranĉadis la grenon: rikoltmaŝinoj zumadis sur la kampoj SEn ➞ kombajno.
rostomaŝino maŝino por rosti grajnojn aŭ ercojn.
segomaŝino elektra maŝino por segi: rotacia segmaŝino
sinkrona maŝino ELEK altern-kurenta maŝino, kies rotacia rapido estas precize proporcia al la frekvenco de la sistemo, al kiu ĝi estas konektita.
skrapomaŝino TEKN veturilo, kiu deskrapas la supraĵon de grundo kaj transportas ĝin aliloke.Sin. terskrapilo. ➞ buldozo.
skribomaŝino tajpilo.
stampomaŝino maŝino,per kiu granda firmao mem surpresas sur kovertoj la koston de afrankoj. Sin. afrankomaŝino.
stebomaŝino maŝino por stebi per du fadenoj, el kiuj unu estas en la navedo kaj la alia tredita tra stebilo; ĝi funkcias mane aŭ per pedalo, sed plej ofte elektre. Sin. kudromaŝino.
sten2omaŝino stenotipo.
ŝovelomaŝino maŝino, kiu forprenas teron, ŝtonojn aŭ alian materialon per meĥanike movata kulerego, artike ligita al movebla brako.➞ buldozo, fosmaŝino, puŝoŝovelmaŝino, retroŝovelmaŝino.
teksomaŝino TEKS elektra maŝino por teksi.
tempomaŝino en sciencfikcio aparato aŭ veturilo, kiu ebligas tempovojaĝi.
tondomaŝino mana aŭ elektra aparato por rapide tondi harojn, herbojn k.a.
trikomaŝino TEKS maŝino por triki.
turbomaŝino modlurmaŝino.
vaksimaŝinoelektra aparato por vaksi plankojn.
vaporomaŝino TEKN maŝino, en kiu efikas la ekspansia forto de akvovaporo: tiam ni ne havis vapormaŝinojn; por traveturi tiun vojon, ni uzis tiom da tagoj, kiom da horoj vi nun uzas Z
veldomaŝino maŝino por veldi.
ventumomaŝino maŝino por ventumi grenon.