★nigr/a

1 Impresanta, kiel la supraĵo de fulgotavolo, kiu plene sorbas la lumon: nigran kornikon sapo ne blankigos ^Z; nigra bovino, ĉevalo, kato; liaj haroj estas nigraj kiel korvo ^X; la nigra koloro estas bone alaspekta ^Z (por vestoj); karbe nigra ^Z; nigra kiel inko; la nigra koloro (piko k trefo); nigraj ŝakpecoj; ☐ nigra korpo (ideala korpo, sorbanta ĉiujn ricevitajn radiojn, sendepende de iliaj ondolongoj); 🔭 nigra truo (kolapsinta maso tiom koncentrita, ke neniu objekto povas eskapi ĝian intensan gravitan altiron, eĉ ne lumo); Ⓣ 💡 nigra skatolo.

2 Tre malhela, kontraste al aliaj helaj samspecaj aferoj: nigra pano (☞ blanka); nigra raso (☞ blanka, flava); mi estas nigra, tamen beleta, ho filinoj de Jerusalem! ^X; la kulto de la nigra Virgulino; nigraj nuboj, nigra ĉielo, nigra vetero; (analoge) nigraj manoj, tolaĵoj, ungoj (pro malpureco).

3 Elvokanta nigron, kiel simbolon de malĝojeco: tio estas nigra tago en nia historio; vidi ĉion nigra (pesimisme); nigra humoro; havi nigrajn ideojn (melankoliajn); kaŭzoj, kiuj donis iom nigran koloron al la stato de mia animo ^Z; senkulpa kamarado de mia nigra sorto ^Z; ŝajnas al mi, ke nun batas lia nigra (morta) horo ^Z; nigraj romanoj (kun krimoj k teruraĵoj).

4 Elvokanta nigron, kiel simbolon de malico: la nigraj anĝeloj (diabloj); ke en la plej nigra stato la animo en la inferon flugu! ^Z; nigra koro, krimo, sendankemo; la nigra magio; nigra meso (kulto al Satano).

5 Elvokanta nigron, kiel simbolon de malaprobo, kondamno aŭ malpermeso: nigra listo (de suspektataj personoj, malfavorataj laboristoj aŭ komercaj firmoj ktp;. ➞ bojkoti); la nigra laboro (ekster la leĝaj aŭ la sindikataj kondiĉoj); nigra merkato (neleĝa); nigra kaso (ne oficiale kontrolata).