PIV 2020 · 4293
★fand/i
★fand/i (tr)
1 Likvigi per varmo solidan substancon: fandi neĝon, buteron, vakson, ercon, vitron, metalon; la oro havas lokon, kie oni ĝin fandas X.
2 Produkti (objekton) per fandado de kruda materialo en formujon: kvin stanaj soldatoj, kiujn oni fandis el la sama kulero Z; fandi idolon X; diojn fanditajn ne faru al vi X; la fandita bovido X; ĉu vi povas etendi kun li la ĉielon firman, kiel fandita spegulo? X; la galoŝoj estas por mi laŭmezuraj kvazaŭ fanditaj sur mia piedo! Z. ☞ muldi, verŝi.
3 (f) Moligi: kio povus fandi ŝian koron?.
fando, fandado
1 Transformiĝo de io fandata: la fando de plumbo postulas malmultan varmon. ➞ fandopunkto.
2 Produktado de io fandita: la fandado de sonorilo. ➞ fandrestaĵo.
fanda. Rilata al fando: fanda forno Z; fanda fero Z.
fandaĵo ⏚ Rezistilo el facile fandebla materialo, serie enmetita en cirkviton, kiu fandas pro troa kurento k sekve sekurigas la instalaĵon per haltigo de la kurento: fandaĵportilo.
fandebla. Tia ke ĝi povas esti fandata.
fandejo. Loko, kie oni fandas metalon ktp.
fandigi. Ordoni ke iu fandu ion: la reĝo fandigis ilin (vazojn) en argila tero X.
fandiĝi
1 Likviĝi pro varmo: kiel fandiĝas arĝento en la forno X; fandiĝanta kandelo; kiam la suno fariĝis pli varma, la manao fandiĝadis X; (f) ŝiaj okuloj kovriĝis per vitreca vualo, kiu tamen ne fandiĝis en formo de larmoj Z. ☞ degeli, solviĝi.
2 (f) Moliĝi, malfortiĝi, malhardiĝi: sovaĝa besto fandiĝus de kompato! Z; ŝia fiereco fandiĝis en la humiliĝoj Z; kiam el la kuirejoj venis al mi la bone konataj odoroj, mia animo fandiĝis Z; la koro en li fandiĝas Z.
3 (f) Malaperi en ian konfuzon: ĉio fandiĝis en pala krepusko; la nuboj fandiĝas kun la horizonto; fandiĝantaj (harmonie intermiksitaj) koloroj. ☞ forflui, perdiĝi.
fandisto. Tiu, kiu metie fandadas: k la skulptisto kuraĝigas la fandiston X.
fanditaĵo
1 Maso el fandita substanco.
2 Objekto produktita per fandado: tiuj, kiuj diras al fanditaĵoj: vi estas niaj dioj! X.
fandujo. Vazo, aŭ parto de forno, kiu entenas la fandiĝantan mason: tera Z, elektra fandujo; fandujo estas por arĝento X. ☞ formo, krisolo.
disfandi. Malaperigi, transformi per fandado: la lanterno devos migri al la fandisto, por ke li ĝin disfandu Z; (f) lumaj radioj disfandis la rigidecon de ŝiaj trajtoj Z.
elfandi. Fandi 2: elfandi kanonon, statueton; la sonorilo estis servonta por la elfando de honora monumento Z.
forfandi. Malaperigi, detrui la formon de objekto, fandante ĝin: forfandi oran manĝilaron por fabriki monon; (f) ŝia rigardo forfandis la antaŭjuĝojn de la nobelaro Z; la tempo forfandos tiun glacian indiferentecon.
kunfandi. Miksi per fandado: (f) pli aŭ malpli frue la ideoj de la E-ismo k pacifismo kunfandiĝos Z; kunfandiĝo de nacioj en pli larĝan unuon; kunfandi listojn, komputilajn dosierojn (kombini plurajn ordigitajn listojn en unu ordigitan liston). ☞ alojo, sintezi.
kunfandiĝi. Iĝi kunfanditaj (pf).
superfandiĝo Ⓚ Fenomeno, per kiu substanco restas akcidente likva je temperaturo malsupera al ĝia fandopunkto.
transfandi. Ⓚ Per fandado kun alia substanco (ekz. sodo), transformi malfacile solveblan substancon en solveblan.
tipfandisto 📖 Fandisto de presaj tipoj.