★ŝtat/o

1 Ⓜ Tuto de la trud- k pun-fortoj k sociorganoj, kiuj certigas al la ekonomie superanta klaso regadon super la aliaj: la komunistaj partioj teorie celis la malaperon de la ŝtato, sed praktike ĝin senlime plifortigis.

2 👥 Politika formo de organizita socio en limdifinita teritorio, kies registaro havas super la tiea loĝantaro regantan, leĝodonan, jurisdikcian k administracian povon: estas eterna konflikto inter la rajtoj de la ŝtato k tiuj de la individuo; la kvereloj inter la ŝtato k la eklezio; liberalisma, totalisma, socialema ŝtato. ☞ demokratio, diktaturo, monarkio, respubliko. Rim. Ŝtato (politika formo k ties organoj) ne inkluzivas la konceptojn «teritorio», «loĝantaro», «ekonomio» kc. Por aludi ĝenerale ĉion, kio koncernas suverenan landon, oni, laŭ la Z-a modelo, uzu la terminon regno.

3 Σ Konstituanta parto de iuj federaciaj regnoj, kiaj ekz. Aŭstralio, Brazilo, Hindio, Meksiko k.a.: Unuiĝintaj Ŝtatoj de Nord-Ameriko (Usono) (☞ lando 5);

4 (evi) Iu teritorio sub komuna reganto (☞ regno): ♜ la Ŝtato(j) de la Eklezio aŭ Pontifika(j) Ŝtato(j) (la Italiaj teritorioj sub regado de la papo, 756-1870).