PIV 2026 · Artikolo 5558
★ĝeni
Derivaĵoj en la artikolo 19
★ ĝeni tr
1 malfaciligi aŭ malhelpi la movojn de iu aŭ io: ĉu la pakaĵo ne tro ĝenos vin? foriru, vi ĝenas la trafikon ĉi tiu vesto ĝenas min, ĝi estas tro strikta ➞ bari 1, embarasi, obstrukci.
2 malfaciligi la agojn, pensojn ktp de iu per ne materiala malhelpo: esperante, ke mi ne multe ĝenos Vin, mi akceptas Vian inviton Z ĉu tio ĝenus vin, skribi al mi morgaŭ pri la decidoj? ŝia senĉesa babilado min forte ĝenas la ĝisnunaj, neniom ĝenantaj nomoj de tiuj regnoj Z havi mienon tre ĝenitan Z ho mia Dio, mi hontas, kaj ĝenas min levi mian vizaĝon al Vi MT nu, ne ĝenas! tio ne malhelpas aŭ ne gravas ➞ ĉagreni, konfuzi, konsterni, tedi.
ĝeni sin heziti aŭ ne kuraĝi ion fari pro skrupulo, honto, timo ktp: ĉiu ofte sin ĝenas eldiri libere sian opinion, por ne kontraŭbatali publike la majstron Z ili sin ĝenas fari al mi malagrablaĵon Z ni konsilas al vi per nenio vin ĝeni en la dividado de la vortoj Z li forte sin ĝenas saluti li estas tiel embarasata, ke li ne salutas Z ➞ domaĝi, ĝeniĝi; ne ĝeni sin.
ĝena kaŭzanta ĝenon: ĝena afero ĝena rimarkigo ĝena doloro ➞ ĉagrena, malagrabla, maloportuna.
ĝeno ago ĝeni kaj ties rezulto: la diverseco de la lingvoj estas granda ĝeno por la internaciaj rilatoj la subtegmentejo estas tiel vasta, ke mi sen peno kaj ĝeno trovos lokon por meti ilin tien HBu ➞ spaca ĝeno.
spaca ĝeno KEMI spaca malhelpo.
ĝenado agado de iu aŭ io ĝenanta: katenoj prezentas nur ĝenadon superfluan Z
spaca ĝenado KEMI spaca malhelpo.
ĝenaĵo io, kio ĝenas: la ĉefa ĝenaĵo por malbonaj oratoroj estas la mano ILa ➞ baro, malhelpo, maloportunaĵo.
ĝenateco sento pri nelibereco de agado aŭ parolo: Marta rimarkis lian ĝenatecon Z lia ĝenateco faris lin iom mallerta
ĝeneco
1 eco de io ĝena.
2 afektado de ĝenateco.
ĝeniĝi senti sin ĝenata; ĝeni sin: boacobredistoj kaj kolonianoj povis apudvivi sen ĝeniĝi MD
ĝenulo iu, kiu ĝenas aliajn: legante ĉi tiun tradukon mi ofte sentis ĉeeston de fremda ĝenulo OE ➞ entrudulo, kibico.
neĝenata senĝena 2.
ne ĝeni sin preni al si ian liberecon; senhezite aŭ senceremonie agi: la specialisto, ne longe pensante kaj ne ĝenante sin, simple prenas la vorton el ia alia lingvo Z malfeliĉo sin ne ĝenas, faru geston — ĝi tuj venas Z
senĝena
1 ne obeanta konvenciajn trudregulojn: senĝena invito senĝena vizito B senĝena kunveno senĝena manĝo senĝena vesto senĝena konfeso senĝena konversacio ➞ familiara, intima, hejmeca, malkaŝa, senceremonia.
2 ne trudita; libera: Mario penis aperigi senĝenan rideton Z vi povas tute senĝene ankaŭ ridi! Z ➞ neĝenata.
senĝenaĉa malĝentile aŭ maldelikate senĝena.
sinĝena ne sufiĉe memfida; hontema; ligita de skrupuloj k.s.: almozpetanto sinĝena restas kun sako malplena Z
sinĝeno, sinĝenado stato de iu, kiu sin ĝenas: kun fiera forĵeto de ĉia timema sinĝenado Z ➞ diskreta.
trosenĝena ne sufiĉe ĝenanta sin kontraŭ la aliaj; senhonta: trosenĝena konduto trosenĝene paroli