PIV 2020 · 5688
★har/o
★har/o
1 ❤ (pilus) Fadenforma epiderma elkreskaĵo, pli-malpli dense kovranta la korpon de homo k de ceteraj mamuloj: haroj estas karakterizaĵo de la mamuloj; longaj, rigidaj, krispaj haroj; ŝiri al si unu grizan haron; eĉ unu haro de via kapo ne pereos N; pli tiras virina haro ol ĉevala paro Z (virino ĉiam atingas sian celon); li havas pli da ŝuldoj en la urbo ol da haroj en la barbo Z; havi harojn sur la mandorsoj, sur la brusto; la haroj sur mia korpo rigidiĝis X; haro estas tre maldika Z; (f) disfendi, dissplitigi harojn (subtilaĉe diskuti). ☞ vilo; ➞ hararanĝo, harbulbo, harfoliklo, harplektaĵo, harvosto.
2 (evi) = hararo: virino havas haron longan k saĝon mallongan Z.
3 🍁 Samaspekta elkreskaĵo de la epidermo de plantoj aŭ de la supraĵo de fungoj: unuĉelaj, plurĉelaj, urtikaj haroj. ☞ glandoharo, kovroharo, sorboharo.
haroj
1 Tuto de tiuj elkreskaĵoj, kovrantaj la korpon de besto, k eventuale uzataj kiel labormaterialo: lupo ŝanĝas la harojn, sed ne la farojn Z; fajrerojn oni povis aperigi ĉe la kato, kiam oni frotetis ĝin kontraŭ la haroj Z; ĉevalo kun nigraj silkaj haroj; peniko el melaj haroj; tiu Johano havis sian vestaĵon el kamelaj haroj N; tendoj el kapraj haroj. ☞ felo.
2 Tuto de tiuj elkreskaĵoj, kovrantaj la kranihaŭton de homo: blondaj, brunaj, nigraj, rufaj haroj; kombi, dislimi al si la harojn; tondi la harojn; flegi siajn harojn; plektitaj haroj; ŝiaj haroj estas donitaj al ŝi kiel kovraĵo N; de zorgoj, ne de jaroj blankiĝas la haroj Z; perdi la harojn; havi falsajn harojn; ŝiri al si la harojn (de malespero); ili kaptis unu la alian ĉe la haroj; la haroj stariĝas Z (de teruro); (analoge) la branĉoj pendas malsupren, kvazaŭ ili estus verdaj longaj haroj Z; la haroj de kometo. ☞ buklo, ligo, dislimo ; ➞ kalva, ŝampuo, tonsuro.
hara. Rilata al haro(j): hara flanko de felo; hara (harteksita) vesto Z.
haraĵo
1 Loko de la haŭto kovrita de haroj.
2 Ŝtofo el haroj.
haraĵa Z. Kovrita de haroj.
hararo
2 Tuto de la haroj de homa kapo: hararon vian vent’ karesas K: lasi sian hararon flugi en la vento; li lamentis, veis, ŝiris la hararon K.
★3 (ark.) = peruko.
hareto. Tre maldika haro: (f) lia vivo estas sur hareto Z, pendas de hareto Z (estas en ekstrema danĝero).
hariĝi. Kovriĝi de haroj: kiel via vizaĝo hariĝis de la tempo, kiam mi vin vidis! Z.
senhara
1 Ne havanta harojn: kelkaj homaj gentoj estas senharaj.
2 Perdinta harojn.
senharigi. Formeti la harojn de iu korpoparto per forŝiro, forbruligo aŭ detruo: senhariga ungvento.
senhariĝi. Iĝi senhara: se lia kapo senhariĝas sur la antaŭa parto, li estas kalvulo X; malsaĝulo ne griziĝas nek senhariĝas Z.
senharulo. Homo perdinta kapharojn: se ĉe iu elfalis la haroj sur la kapo, li estas senharulo X. ☞ razi, tonsuro.
akselharoj. Haroj kreskantaj ĉe la homaj akseloj.
glandoharo 🍁 (pp vaskulplantoj) haro kun ĝenerale globforma kapo unu- aŭ plur-ĉela, kiu sekrecias likvon.
grizharulo. Maljuna homo: ekstermos glavo suĉinfanon kun grizharulo X.
kamelharoj. Fortikaj haroj de kamelo, uzataj en teksindustrio.
kamelharaĵo. Vesto aŭ kovrilo el kamelharoj.
kapharoj. Haroj 2.
kovroharo 🍁 Ĉiu el la haroj, pli-malpli dense kovrantaj la epidermon aŭ la supraĵon de plantoj aŭ fungoj.
★lipharoj
1 Haroj kreskantaj sur la supra virlipo: longaj, kuspitaj, vaksitaj lipharoj; la buŝo duone kovrita de malgrandaj lipharoj Z; pintigi al si la lipharojn; bruligi al si la lipharojn Z (honte malsukcesi).
2 (analoge, ĉe bestoj) Vibrisoj 2: lipharoj de kato; la musfraŭloj karesadis al si per la piedeto la lipharojn Z.
makulhara. Prezentanta diverskoloran felon: oni konas lin kiel makulharan hundon Z.
multhara, multahara. Kovrita de multaj haroj.
★okulharoj. Haroj elkreskantaj el la rando de l’ palpebroj: larmo pendis en ŝiaj okulharoj Z. ☞ brovo.
pubharoj. Haroj kovrantaj la pubon: la Heleninoj kutimis forbruligi siajn pubharojn.
sorboharo 🍁 Ĉiu el la haroj de la radikoj de vaskulplantoj, rolantaj en sorbado de akvo k solviĝintaj mineraloj.
★vangharoj. Haroj, kreskantaj sur la vangoj de viroj k laŭmode tonditaj.
venushararo. Venushara adianto.
vertharoj Z. La tufo de haroj, elkreskantaj ĉe la verto k kovrantaj la postan parton de la kapo.