PIV 2026 · Artikolo 14004
★semo
Derivaĵoj en la artikolo 25
★ semo
1 BOTA dormanta organo, maturiĝinta ovolo, konsistanta el embrio ĉirkaŭita de ŝirmaj histoj (➞ semŝelo, tegumento) kaj eventuale de rezervaj histoj (➞ albumeno, endospermo, perispermo): post ĝermado semo produktas kompletan planton semoj de angiospermoj estas enfermitaj en fruktoj elĵetiĝo de semoj disportiĝo de semoj
2 KOMU semo 1 aŭ frukt(er)o, entenanta semo(j)n nedisigebla(j)n de ĝi: de semo putra venas frukto ne nutra Z herbo, kiu naskas semon laŭ sia speco MT ĉu vi ne semis bonan semon semojn en via kampo? NT li kunportis la granatajn semojn al sia hejmloko kaj poste oni komencis tie planti ilin LSt
(figurasence) scienco havas semon enuan, sed frukton bonĝuan Z kia la semo, tia la rikolto Z
➞ grajno.4 (figurasence) tiuj, kiuj devenis el spermo; idaro aŭ posteularo: la semo de David MT el la reĝa semo de Edom MT Vi ekstermos ilian semon el inter la homidoj MT ➞ sango.
sema rilata al semo: sema putro sema ŝimo sema likvo sema elfluo ➞ semdona, semriĉa, semotaŭga.
semi tr
1 disĵeti sur teron aŭ malprofunde enterigi semojn, por ke ili ĝermu kaj kresku: semi tritikon B semi hordeon semi florojn ne semu inter dornaĵo MT nenie semata, ĉie trovata Z
(figurasence) ni semas kaj semas konstante por disvastigi Esperanton Z se Peĉjo ne semos, Petro ne rikoltos lernu juna Z kiu semas venton, rikoltos fulmotondron Z semu al vi justecon, tiam vi rikoltos amon MT
➞ planti.2 (figurasence) disvastigi senton, preskaŭ ĉiam kun malica intenco: semi teruron en la urbo B miaj malamikoj semis malkonfidon en vian animon B ili plu ne semos inter ni malpacon Z mi longe esperis, ke li ĉesos maskite semadi inter ni intrigojn kaj anarĥion Z nigraj semantoj de kalumnioj
semado agado kaj procedo de iu, kiu semas: li pensis nur pri la tempo de semado Z semado de greno (figurasence) semado de malpaco ➞ semtempo.
semero semo 2.
semilo sako, en kiu semanto portas la semotaĵon.
semitaĵo semo kuŝanta en tero: lasu la neĝon kuŝi varmige super la juna semitaĵo! Z la semitaĵo de niaj pekoj Z
dissemi disigi tra granda spaco: mi dissemos ilin inter popoloj, kiujn ne konis ili MT oazoj, dissemitaj en la dezerto B ➞ disblovi, dispeli, disĵeti.
dissemiĝi iĝi dissemita: de ĉi tiuj la pranepoj de Noa dissemiĝis la insuloj da popoloj en siaj landoj MT
dissemiteco eco de dissemitaj personoj aŭ aĵoj: la dissemiteco de la komitatanoj estas tre ĝena
fazeolosemo BOTA fazeolo 2.
kafsemo semo de kafarbo: pli ol 30 kafoplantoj el tiuj kafsemoj ankoraŭ floras kaj fruktas
kikerosemo BOTA kikero 3.
linosema konsistanta el linsemo: linsema faruno
linosemo BOTA semo de lino.
lunosemo falfolia ligneca liano kun nigraj beroj, kies semoj similas al duonluno; el nordorienta Ameriko kaj orienta Azio; uzata por ornamo kaj medicino. genro Menispermum Sin. menispermo.
memsemiĝi BOTA iĝi semita per semo el la sama planto: greno memsemiĝinta MT
migdalsemo migdalo 2.
min1osemanto ARME ŝipo, kiu minsemas.
pistaksemo pistako 2.
piz1osemo pizo ① 1.
prisemi
1 disĵeti semojn en aŭ sur ion: prisemi kampon MT vi sekvis min en la dezerto, en lando ne prisemita MT (figurasence) mi prisemos la domon de Izrael per semo de homo kaj semo de bruto MT
2 kovri ion per io grandnombre dismetita: ŝi estas senorda, ŝi prisemas la tutan domon per siaj aferoj prisemi ies vojon per floroj la vizaĝo estis prisemita per ruĝaj ulceroj Z drapo prisemita per malgrandaj ruĝaj kusenetoj Z
Sin. semi 3.prisemado ago prisemi: prisemado de buljono per mikroboj
sezam1semo semo de sezamo 1.
vermosemo FARM malgrandaj kapituloj de kelkaj specioj de artemizio (precipe de formo de Artemisia maritima), kontraŭverme uzataj. semen contra (vermes)