PIV 2026 · Artikolo 16210

★um

Litero U★ Fundamenta

★ um sufikso
1 sufikso sen difinita senco, uzata por krei vortojn, kies rilato al la radiko estas malpreciza kaj ne esprimebla per alia sufikso. ➞ laktumo, kortumo, plenumi, malvarmumi, komunumo, amindumi.
2 ago, en kiu estas koncernata la radiko.
a movi aŭ uzi korpoparton. ➞ brakumi, cerbumi, okulumi, palpebrumi, seksumi.
b manipuli objekton. ➞ butonumi, foliumi.
c agi imite. ➞ frenezumi, kolombumi, mastrumi, saĝumi.
1 Kiam ne povas ekzisti dubo pri la speco de ago, estas konsilinde rekte derivi la verbon sen la sufikso um-. ➞ butoni, kroni, marteli; pri.
3 provizi per tio, kion indikas la radiko. ➞ aerumi, akvumi, ombrumi, sapumi, sunumi, ventumi.
2 Se ne suferas la klareco, oni povas uzi sensufiksan verbon. ➞ arĝenti, kupri, ori, sapi; iz-.
4 vestoparto, garnaĵo, kovraĵo. ➞ buŝumo, kalkanumo, kolumo, krurumo, manumo, nazumo, pakumo, plandumo.
5 ekzekuti en maniero montrata de la radiko. ➞ dekumi, krucumi, kvaronumi, palisumi, pendumi, ŝtonumi.
6 MATE nombrosistemo bazita sur certa nombro. ➞ duuma, dekuma, centuma.
umi (familiare) fari ion ne precizigitan, strangan, ne malkaŝe nomindan k.s.: ni drinkas, fumas, inkas kaj umas, laŭ nia kaprico GWa la kantisto umas en la roksubgrunda medio en Britio Vini unu afiŝo en la kongresejo tekstis: «umu bone» PMä ŝi umis kun pluraj JCa UEA devas konkeri novan teritorion, ne daŭre umi ĉe la nunaj membroj RCo kion vi umas?
umo (familiare) io, kion oni ne povas aŭ ne volas nomi precize: la funkcio de tia umo estas, ke ĝi premas internen en unu loko, kaj la afero puŝiĝas elen aliloke OE oni vidas ombrojn, aĵojn, umojn, kiujn oni neniam atentis HGa kia umo estas «poraktiva sinergio», ĉu vi povas tion diri al mi? HGa